O czym mówi się w Polsce w tym tygodniu? – ARCHIVE

Przegląd słów i wyrażeń z nagłówków prasowych w Polsce, opracowany przez tłumacza Mateusza Cygnarowskiego

25.05.2026
Samoobrona Odrodzenie; Zbigniew Ziobro; baron KO; wstrzymana rotacja; Aleksander Miszalski

Powstała w styczniu 2025 roku (trzecia o tej nazwie) partia Samoobrona Odrodzenie wzbudziła przelotne zainteresowanie mediów, publikując wygenerowany z pomocą AI filmik z Andrzejem Lepperem, szefem oryginalnej Samoobrony i byłym wicepremierem w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Polityk zmarł w 2011 roku, a w nowym klipie jego wygenerowana podobizna zachwala nową partię, posługując się hasłem „Polska dla Polaków”.

Zbigniew Ziobro, były minister sprawiedliwości i prokurator generalny, poszukiwany obecnie listem gończym za nieprawidłowości związane z Funduszem Sprawiedliwości, przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, powodując napięcia w stosunkach Polska-USA. Razem z byłym wiceministrem Marcinem Romanowskim, Ziobro przebywał na Węgrzech, jednak po utracie władzy przez Orbana musiał zmienić miejsce pobytu.

Lider Koalicji Obywatelskiej w województwie kujawsko-pomorskim, senator Tomasz Lenz, został wykluczony z szeregów partii na wniosek premiera Donalda Tuska. Lenz uchodził za jednego z „baronów” KO, czyli niezwykle wpływowych polityków partii. Jego wykluczenie spowodowane było „załatwieniem” synowi błyskawicznego zabiegu w szpitalu, poza kolejnością, podczas gdy rząd boryka się napiętą sytuacją w ochronie zdrowia.

Media w Polsce i na świecie obiegła informacja o wstrzymaniu rotacji amerykańskich wojsk w Polsce. Decyzję podjął sekretarz wojny Pete Hegseth. Dotyczyła ona wstrzymania wymiany jednej brygadowej grupy bojowej na drugą. Decyzja wzbudziła spore zaniepokojenie w krajach NATO, zaskoczyła także amerykańskich polityków i wojskowych. Kilka dni później prezydent Trump wpisem w serwisie społecznościowym ogłosił zmianę decyzji, zapowiadając wzmocnienie amerykańskiej obecności w Polsce poprzez wysłanie dodatkowych 5 tysięcy żołnierzy.

Aleksander Miszalski, wywodzący się w KO prezydent (jak w Polsce nazywa się burmistrza miasta powyżej 100 tys. mieszkańców) Krakowa, został właśnie odwołany w referendum. W drugim referendum rada miasta nie została odwołana z powodu zbyt niskiej frekwencji. Tymczasowo odwołanego urzędnika zastąpi komisarz, powołany przez premiera, a z ciągu 90 dni zostaną zorganizowane przedterminowe wybory.

top image: Maksym Harbar / Unsplash

22.04.2026
CPN; PIP; wobec prezydenta; Stowarzyszenie Rozwój Plus; Zondacrypto

Wobec wzrostu cen wywołanego wojną w Zatoce Perskiej, rząd wprowadził pakiet CPN, czyli Ceny Paliwa Niżej. Nazwa brzmi znajomo dla starszych obywateli, ponieważ kojarzy się z Centralą Produktów Naftowych, która zmieniła nazwę na Orlen i jest obecnie wielką spółką paliwową. Potocznie Ce-Pe-eN to (coraz rzadziej) synonim stacji paliw. W ramach pakietu rząd obniżył część podatków na paliwo i wprowadził ceny maksymalne, ogłaszane codziennie przez Ministra Energii.

Na początku lipca wejdzie w życie, wzbudzająca pewne kontrowersje, reforma Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Ma ona umożliwić skuteczniejszą walkę ze śmieciowym zatrudnieniem.

Nowo wybrani członkowie Trybunału Konstytucyjnego, nie mogąc się doczekać ślubowania w obecności Prezydenta RP, czego wymaga konstytucja, złożyli w Sejmie ślubowanie „wobec Prezydenta”. Trwają spory czy było ono skuteczne i czy mogą objąć urząd.

W pogrążonym w sporach i tracącym w sondażach Prawie i Sprawiedliwości powstało nowe ugrupowanie, Stowarzyszenie Rozwój Plus, założone przez jednego z liderów partii, byłego premiera Mateusz Morawieckiego. 

Nabiera rozpędu afera giełdy kryptowalut Zondacrypto, która pozostaje sponsorem Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Firma straciła płynność finansową, zwalnia pracowników, a śledztwo w sprawie wszczęła prokuratura przy wparciu policyjnego Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC). Straty mogą sięgać 350 mln złotych.

21.03.2026
Tom Rose; Nowrocky; SAFE zero procent; chiński elektryk; OZE-sroze; Lex Bogucki

Ambasador USA w Polsce, Tom Rose, urzędujący od 2025 r., zaistniał niedawno w mediach zapowiadając zerwanie kontaktów z drugą osobą w państwie, marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. Od tamtej pory ambasador chętnie wypowiada się w mediach na aktualne tematy, w tym ten dotyczący SAFE 0%.

Media nie ustają w dochodzeniu powiązań prezydenta Karola Nawrockiego z marką Nowrocky. Podczas oficjalnej wizyty, związanej z Igrzyskami Olimpijskimi, prezydent pokazał się w koszulce z tym logo, które zarejestrowała jako znak towarowy jego siostra, Nina Nawrocka.

Od pewnego czasu osią sporu politycznego w Polsce jest stosunek do pożyczki dla Polski z unijnego programu SAFE. W odpowiedzi na rządowy projekt ustawy, dotyczącej przystąpienia do tego programu, mającej wzmocnić krajowy przemysł zbrojeniowy oraz umożliwić dodatkowe zakupy sprzętu wojskowego, opozycja wspólnie z prezydentem Nawrockim i prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim, zaproponowała projekt „Polskie SAFE 0% / zero procent”. Projekt ten zakłada wykorzystanie złota NBP do sfinansowania pożyczki za zakup uzbrojenia. Prezydent Nawrocki zawetował ustawę o SAFE, przyjętą przez parlament, zaś marszałek Czarzasty uznał, że nie nada biegu prezydenckiemu projektowi, ponieważ jest on niezgodny z konstytucją.

Szef Sztabu Generalnego zakazał wjazdu chińskich samochodów elektrycznych, czyli potocznie „chińskich elektryków”, na teren jednostek wojskowych, w związku z potencjalnym pozyskiwaniem i przesyłaniem danych przez systemy elektroniczne tych pojazdów (takie jak kamery, radar i lidar).

Burzę wywołała wypowiedź Przemysława Czarnka, wybranego niedawno kandydatem PiS na premiera, który mówiąc o odnawialnych źródłach energii (OZE), wyśmiał je, mówiąc, że Polska nie potrzebuje OZE-sroze. Wypowiedź natychmiast stała się viralem. Opozycja, za rządów której ogromnie wzrosła liczba zainstalowanych paneli fotowoltaicznych, w tym na domu Czarnka, opowiada się obecnie za odejściem od OZE i powrotem do energetyki opartej na węglu kamiennym. Domaga się przy tym wyjścia Polski z unijnego systemu ETS.

Do Sejmu wrócił projekt zmian w regulaminie, zakładający ograniczenie prawa do wypowiadania się poza kolejnością. Prawo to przysługiwało do tej pory najwyższym urzędnikom, w tym szefowi Kancelarii Prezydenta Zbigniewowi Boguckiemu, który często zabierał głoś, krytykując rząd. Projekt, zwany Lex Bogucki, zakłada, że po zmianach z prawa korzystać będzie mógł wyłącznie premier.

03.02.2026
KSeF; JSW; lodobójstwo; Imperium Kontratakuje; Sobolew

Na przełomie stycznia i lutego ruszył Krajowy System e-Faktur, czyli KSeF. Docelowo będzie to obowiązujące wszystkich przedsiębiorców narzędzie do wystawiania i przyjmowania faktur. Na początek obowiązek korzystania z systemu mają duże przedsiębiorstwa, ale ogólna ciekawość już spowodowała przejściowe problemy z profilem zaufanym, który jest jednym ze sposobów logowanie się do KSeF.

Trwają negocjacje dotyczące ograniczenia zarobków i obszernego pakietu socjalnego górników w Jastrzębskiej Spółce Węglowej (JSW), która jest największym producentem węgla koksowego w UE. Węgiel ten jest niezbędny do produkcji stali. Od początku lutego Polska jest jedynym producentem węgla kamiennego w Unii, po tym jak z końcem stycznia zamknięto ostatnią kopalnię w Czechach.

Trwający rosyjski ostrzał ukraińskiej sieci elektrociepłowniczej i powodowane przez niego awarie elektryczności i ogrzewania zostały nazwane lodobójstwem, co jest nawiązaniem do terminu ludobójstwo.

Partia Nowa Nadzieja, wchodząca w skład Konfederacji, połączy się 21 lutego z nowopowstałą partią Imperium Kontratakuje. Jest to związane z niezłożeniem przez Nową Nadzieję, której liderem jest doradca podatkowy i poseł Sławomir Mentzen, wymaganego prawem sprawozdania finansowego za 2024 rok i możliwym wykreśleniem z rejestru.

Trwają postępowania Inspekcji Weterynaryjnej, prokuratury i Najwyższej Izby Kontroli (NIK) w sprawie schronisk dla zwierząt. Przyczyną była katastrofalna sytuacja w schronisku prowadzonym w gminie Sobolew, które kosztem cierpienia zwierząt stało się maszynką do zarabiania pieniędzy dla osób nim kierujących. Sprawą zajęła się sejmowa komisja nadzwyczajna.

19.12.25
wetomat; szponcić; Port Polska; sędziowie dublerzy; PKP; Okrągły Stół

Media piszą o „wetomacie” w Pałacu Prezydenckim, czyli niejako automatycznym wetowaniu przez prezydenta Nawrockiego ustaw przyjętych przez koalicję rządową. Taki los spotkał ostatnio kilka głośnych ustaw, a prezydent za każdym razem proponował własne regulacje.

Młodzieżowym słowem roku zostało słowo „szponcić”, które może oznaczać dezaprobatę albo podziw, w zależności od kontekstu.

Centralny Port Komunikacyjny (CPK), czyli sztandarowy projekt rządu poprzedniego, kontynuowany przez rząd obecny, otrzymał nową nazwę: Port Polska. Rebranding zyskał mieszane oceny.

Po wyroku TSUE, który stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny że nie jest bezstronnym i niezawisłym sądem ustanowionym zgodnie z prawem, wróciła sprawa tzw. sędziów dublerów, wybranych w czasie rządów poprzedniej koalicji. Nazwano ich dublerami, ponieważ zostali wybrani przez Sejm VIII kadencji na miejsca już obsadzone przez sędziów wybranych przez Sejm VII kadencji w 2015 roku.

W związku z nasilającymi się sporami w Prawie i Sprawiedliwości, na znaczeniu zyskało PKP, czyli Prezydium Komitetu Politycznego tej partii. To w PKP zapadają kluczowe decyzje, podejmowane przez prezesa Kaczyńskiego i członków poszczególnych frakcji: Maślarzy, Harcerzy, Ziobrystów czy Zakonu PC.

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował o przeniesieniu Okrągłego Stołu z Pałacu Prezydenckiego do Muzeum Historii Polski. Okrągły Stół to mebel, przy którym toczyły się negocjacje pomiędzy komunistycznymi władzami PRL, a demokratyczną opozycją w 1989 roku. Stał się symbolem transformacji ustrojowej Polski.

05.12.25
„harcerze” i „maślarze”; program Orka; „ustawa łańcuchowa”; „kanapki z hajsem”

Prawo i Sprawiedliwość traci obecnie w sondażach, jeden z jego liderów Zbigniew Ziobro przebywa poza Polską, a w ugrupowaniu trwa walka między frakcjami. Jedną z nich są „harcerze”, czyli grupa polityków skupiona wokół byłego premiera Mateusza Morawieckiego, a drugą tzw. „maślarze”, skupieni wokół byłego kandydata PiS na prezydenta Warszawy, Tobiasza Bocheńskiego. Wielu członków stronnictwa Morawieckiego to byli druhowie Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, zaś nazwa maślarze pochodzi od wpisu Bocheńskiego o niemieckim maśle w samolocie LOT lecącym z Niemiec do Polski.

Polska kupi 3 trzy szwedzkie okręty podwodne A26 Blekinge od Szwecji w ramach programu Orka, jednego z najdłużej trwających programów modernizacyjnych. W ramach rozwiązania pomostowego, Marynarka Wojenna otrzyma też okręt A17S, co pozwoli opuścić banderę na ORP „Orzeł”, jedynym od kilku lat okręcie podwodnym MW, mocno zawodnym i przestarzałym.

Prezydent zawetował nowelizację ustawy o ochronie praw zwierząt, która miała zakazać trzymania psów na uwięzi. Otrzymała ona potoczną nazwę „ustawy łańcuchowej”, ponieważ psy mieszkające w budzie na podwórzu często są do niej przypięte łańcuchem.

W mediach, głównie społecznościowych, rozgorzał spór o ewentualne naruszenie praw autorskich do frazy„kanapki z hajsem” (pieniędzmi). Chodzi o kanapki z droższą wędliną i innymi dodatkami, jakie dzieciom z zamożniejszych domów robili rodzice. Kradzież tego terminu Helenie Englert, aktorce i piosenkarce, zarzuciła pisarka Dorota Masłowska, zaś internauci piszą o wcześniejszym pochodzeniu tego określenia.

21.11.25
„godziny basiowe”; KOWR; kurczflacja; akt dywersji; operacja „Horyzont”; Terytorialsi

Sejm przegłosował nowelizację Karty Nauczyciela, aby rozwiązać problem tzw. „godzin basiowych”, jak od imienia ministry edukacji Barbary Nowackiej znane są godziny ponadwymiarowe w szkołach. Chodzi o czas pracy ponad obowiązkowe pensum. Jeżeli w tym czasie nie było lekcji, bo klasa pojechała na wycieczkę, to nauczyciel nie dostawał wynagrodzenia. W związku z tym prasa alarmowała o masowym odwoływaniu wycieczek szkolnych.

Ciągnie się sprawa transakcji, jaką ze współwłaścicielem firmy Dawtona, Piotrem Wielgolasem, zawarł Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) za dwutygodniowych rządów PiS premiera Mateusza Morawieckiego po wyborach parlamentarnych w 2023 roku. Wielgolas nabył wówczas od Skarbu Państwa 160h ziemi w miejscowości Zabłotna. Przez działkę mają przebiegać tory kolei dużej prędkości.

Angielski termin shrinkflation dotyczący sposobu ukrywania inflacji, poprzez oferowanie mniejszej ilości towaru w niezmienionej cenie, doczekał się polskiego odpowiednika jako kurczflacja.

Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo w sprawie aktów dywersji o charakterze terrorystycznym. Ustalono kto prawdopodobnie odpowiada za dwie próby wykolejenia pociągów we wschodniej Polsce, w tym z użyciem wojskowych materiałów wybuchowych.

W reakcji na te zdarzenia premier Donald Tusk ogłosił wprowadzenie na wybranych liniach kolejowych trzeciego (w czterostopniowej skali) stanu alarmowego Charlie, zaś minister obrony narodowej ogłosił rozpoczęcie operacji „Horyzont” z udziałem 10 tys. żołnierzy, przede wszystkim Terytorialsów (żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej). Ma ona na celu ochronę infrastruktury krytycznej.

24.10.25
system kaucyjny; BPG; Narew; samozbiory; Eric Lu; „Zdrowe brzuszki naszych dzieci”

Od 1 października ruszył w Polsce system kaucyjny, którego zadaniem jest odzyskiwanie wybranych butelek po napojach – przy zakupie konsument będzie płacił kaucję za opakowanie, którą odzyska po zwrocie pustego, niezgniecionego, opakowania. Polska jest potencjalnie ogromnym rynkiem do odzysku surowców w jego ramach, zaś wprowadzeniu kaucji za butelki i puszki towarzyszą kontrowersje.

Lider Konfederacji Korony Polskiej Grzegorz Braun oraz imprezy prawicowe chronione są przez BPG, paramilitarną organizację Bronimy Polskiej Granicy, na czele której stoi Dariusz Sierhej, były zawodnik MMA.

Spółki Polskiej Grupy Zbrojeniowej zostaną dofinansowane 3 mld złotych z FIK, Funduszu Inwestycji Kapitałowych, w ramach wieloletniego programu modernizacji sił zbrojnych Narew. Program ten służy pozyskaniu przez Wojsko Polskie systemów przeciwlotniczych krótkiego zasięgu. Oprócz Narwi, Polska realizuje program Wisła (systemy średniego zasięgu, oparte na amerykańskich Patriotach) oraz krótkiego i bardzo krótkiego zasięgu Pilica+ i Piorun.

Rosnące koszty płac i obfite plony dały efekt w postaci samozbiorów, czyli znanego z innych krajów udostępnienia przez rolnika plantacji konsumentom, którzy sami zbierają rosnące tam warzywa lub owoce, a następnie płacą rolnikowi.

Odbywający się co pięć lat Konkurs Chopinowski (edycja XIX) wygrał Eric Lu ze Stanów Zjednoczonych. Wybór ten okazał się dla krytyków kontrowersyjny.

„Zdrowe brzuszki naszych dzieci” to hasło 34 finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WOŚP), ogłoszone przez Jurka Owsiaka. Oznacza to, że pieniądze zebrane podczas akcji pokryją koszt zakupu nowoczesnego sprzętu dla oddziałów gastroenterologii dziecięcej.

28.09.2025
Wyryki; nocna prohibicja; intronizacja; GPW WATS

Od 10 września, kiedy w polską i NATO-wską przestrzeń powietrzną wleciało nad ranem 21 rosyjskich dronów, przez media przetacza się fala doniesień, dotyczących zniszczenia dachu domu we wsi Wyryki. Pierwotnie zakładano, że za zniszczenia odpowiada jeden z rosyjskich dronów. Potem media obiegła informacja, że była to jednak nieuzbrojona rakieta z polskiego Jastrzębia (F-16) – co wywołało nerwową reakcję premiera Tuska. Prokuratura pracuje dalej, a do mediów trafiły kolejne przecieki o tym, że rakieta pochodziła jednak z jednego z interweniujących (część dronów została zestrzelona) myśliwców sojuszniczych. Pierwotnie miał być to samolot norweski, a ostatecznie (?) holenderski.

Głośnym echem w polityce rozeszła się wieść o odrzuceniu w Warszawie planów wprowadzenia częściowego ograniczenia sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych, potocznie zwanego nocną prohibicją. Projekt przedstawiony przez ruchy miejskie i Lewicę zakładał zakaz sprzedaży alkoholu (z wyłączeniem barów i restauracji) w godzinach 22-6, zaś ten zgłoszony przez prezydenta miasta Rafała Trzaskowskiego wprowadzał zakaz od 23. Oba projekty zostały jednak odrzucone głosami miejskich radnych Koalicji Obywatelskiej, co miało być elementem wewnętrznych rozgrywek w KO. Za odrzuceniem stać miał szef warszawskich struktur Marcin Kierwiński, minister spraw wewnętrznych, działający za zgodą szefa KO Donalda Tuska. KO zorientowała się jednak, że nie był to ruch popularny wśród wyborców, stąd zapadła decyzja o zwołaniu nadzwyczajnego posiedzenia Rady Warszawy, na którym ma zapaść m.in. decyzja o wprowadzeniu nocnej prohibicji w całym mieście od 1 czerwca 2026 r.

W pierwszym tego typu głosowaniu w Polsce radni powiatu makowskiego podjęli 21 sierpnia decyzję o intronizacji Jezusa Chrystusa na Króla Powiatu Makowskiego. Miesiąc później wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski decyzję tę unieważnił.

10 listopada ruszyć ma nowy system transakcyjny Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, Warsaw Automated Trading System, w skrócie GPW WATS.

14.09.2025
dron-wabik; Żelazny Obrońca; Wschodnia Straż; szon patrol; polucje; szpej; obligo giełdowe

Głównym wydarzeniem ostatnich dni jest naruszenie polskiej i natowskiej przestrzeni powietrznej przez ok. 20 rosyjskich dronów. Spowodowało to zakłócenia w ruchu lotniczym, ponieważ na kilka godzin wstrzymane zostały cywilne operacje lotnicze. Sojusznicze samoloty tym razem zestrzeliły kilka dronów, reszta zaś zakończyła lot po wyczerpaniu się paliwa. Większość stanowiły drony-wabiki typu Gerbera, nieuzbrojone i mające absorbować zasoby obrony powietrznej, a nieliczne były dronami uderzeniowymi typu Szahid/Gerań.

W reakcji na rosyjskie działania w powietrzu oraz rozpoczęte właśnie na terytorium Białorusi wspólne rosyjsko-białoruskie manewry Zapad, w Polsce wzmocniony został obszar przygraniczny w ramach natowskich ćwiczeń Żelazny Obrońca (Iron Defender, kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy i tysiące jednostek sprzętu). W powietrzu NATO rozpoczęło zaś operację Wschodnia Straż (Eastern Sentry).

Internet żyje, spopularyzowanym w mediach społecznościowych, zjawiskiem tzw. szon patroli. Jest to trend internetowy, który w wulgarny sposób hejtuje i drwi z niestosownie (zdaniem komentujących) ubranych dziewczyn i kobiet. Samo słowo szon jest końcówką bardzo wulgarnego określenia kobiety.

Niechęć hierarchów katolickich i części polityków wzbudził nowy, nieobowiązkowy decyzją MEN, przedmiot w szkołach – edukacja zdrowotna. Zastąpił on, również kontrowersyjne, ale dla środowisk nieutożsamiających się z poglądami Kościoła, wychowanie do życia w rodzinie. W tym kontekście furorę w mediach zrobiły fragmenty telewizyjnych wywiadów z politykami różnych opcji, którzy nie wiedzieli czym jest owulacja, okres czy polucje.

W wojsku ruszyła operacja Szpej, która ma na celu umożliwienie żołnierzom wyboru preferowanego przez nich sprzętu, czyli właśnie szpeju.

Ministerstwo Energii przedstawiło propozycję przywrócenia tzw. obliga giełdowego, czyli obowiązku sprzedaży części energii lub surowców na giełdzie. Może to doprowadzić do spadku cen energii.

10.07.2025
Niebieska Karta; Ruch Obrony Granic; wzmożenie i ekscytacja; pożar w Ząbkach; dron pasażerski

Cała Polska żyła kilkudniowym pościgiem na uzbrojonym mordercą członków własnej rodziny w Starej Wsi koło Limanowej na południu Polski. Obławę prowadziła policja (m.in. pododdziały kontrterrorystyczne) i wojsko, z wykorzystaniem śmigłowca i dronów oraz pojazdów opancerzonych. Zwłoki zabójcy znaleziono ostatecznie nieopodal wsi. Mężczyzna był znany policji, od lat znęcał się nad rodziną, która była objęta procedurą Niebieskiej Karty (ma przeciwdziałać przemocy w rodzinie).

Rząd wprowadził od 7 lipca tymczasowe kontrole graniczne na granicach z Niemcami i Litwą. Po części jest to reakcja na działania samozwańczego Ruchu Obrony Granic, na którego czele stoi skrajnie prawicowy polityk Robert Bąkiewicz. ROG prowadził samowolne, antyimigranckie kontrole na granicy z Niemcami  i jest wspierany przez prominentnych polityków prawicy w parlamencie.

Marszałek Sejmu Szymon Hołownia wywołał burzę medialną, odbywając późnowieczorne spotkanie z kilkoma politykami, w tym prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, w mieszkaniu europosła PiS Adama Bielana. Następnego dnia napisał, że „wzmożenie i ekscytacja (…) nie jest uzasadniona”. Hołownia ma niebawem przekazać fotel marszałka szefowi lewicy Włodzimierzowi Czarzastemu. Trzecia Droga, sojusz wyborczy Polski 2050 Szymona Hołowni i PSL wicepremiera Kosiniaka-Kamysza niedawno się rozpadł, a w Polsce 2050 trwa kryzys. Odeszła posłanka Izabela Bodnar, a poseł Tomasz Zimoch został zawieszony w prawach członka.

W podwarszawskich Ząbkach doszło do wielkiego pożaru budynku mieszkalnego. Około 200 rodzin pozostało bez dachu nad głową, a ich mieszkania zostały wyłączone z użytkowania decyzją PINB (Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego). Sprawą zajmuje się Prokuratura Okręgowa w Warszawie.

Ratownicy GOPR (Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego) testowali w górach możliwości załogowego statku powietrznego Jetson One, z racji konstrukcji zwanego dronem pasażerskim.

26.06.2025
Sławosz; rzecznik rządu; Polnord; ZNP

Ulubionym tematem mediów jest od pewnego czasu polski astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, który w końcu (po kilku odwołanych startach) wyleciał w stronę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Oprócz aktualnego statusu celebryty, dr Uznański-Wiśniewski jest przede wszystkim uznanym specjalistą w dziedzinie technologii kosmicznych, ma w dorobku m.in. czuwanie nad pracą Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN.

Premier powołał, zgodnie z powyborczą obietnicą, rzecznika rządu. Został nim dotychczasowy minister ds. Unii Europejskiej, Adam Szłapka. Słaba polityka komunikacyjna rządu i nieumiejętne prezentowanie jego osiągnięć były, zdaniem komentatorów, jednym z powodów wyborczej porażki kandydata Koalicji Obywatelskiej (KO) Rafała Trzaskowskiego w wyborach prezydenckich.

Umorzone zostało śledztwo w sprawie posła Romana Giertycha, niegdyś polityka prawicy, a obecnie znanego prawnika i posła KO. Sprawa dotyczy działania na szkodę spółki deweloperskiej Polnord, należącej do byłego miliardera Ryszarda K. Prokuratura umorzyła postępowanie w sprawie posła Giertycha, jednocześnie prowadząc dalej w stosunku do szeregu innych podejrzanych.

Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) ogłosił pogotowie protestacyjne i zapowiedział protesty we wrześniu, kiedy zaczyna się nowy rok szkolny. Chodzi o brak podwyżek płac nauczycieli oraz nowelizacji Karty Nauczyciela.

16.06.2025
aplikacja Mateckiego; Stały Komitet Rady Ministrów; IKNiSP SN; selekcjoner

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego złożyła zawiadomienie do prokuratury w sprawie tzw. aplikacji Mateckiego, niewiadomego pochodzenia oprogramowania, rzekomo służącego do weryfikacji zaświadczeń o prawie do głosowania w wyborach prezydenckich. Aplikacja była promowana przez posłów PiS, w tym kontrowersyjnego posła Dariusza Mateckiego, od którego nazwiska pochodzi jej potoczna nazwa.

Obiecane przez rządzącą koalicję przepisy dotyczące związków partnerskich trafiły w kwietniu do Stałego Komitetu Rady Ministrów jako projekt rządowy, jednak ten się nimi od tego czasu nie zajął. Mają zatem trafić do Sejmu jako projekty poselskie Lewicy. Stały Komitet RM jest organem pomocniczym RM i zajmuje się opiniowaniem i doradzaniem Radzie i Prezesowi Rady Ministrów (premierowi).

Przy okazji wyborów powróciły kontrowersje dotyczące stwierdzenia ich ważności.  Zdaniem Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej, zająć się tym ma Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. Wcześniej jednak TSUE orzekł, że Izba ta nie jest sądem w rozumieniu prawa UE. Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny Adam Bodnar złożył wniosek, aby skargami wyborczymi i decyzją o ważności wyborów zajęła się Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN, w której nie zasiadają neosędziowie.

Trener reprezentacji Polski w piłce nożnej Michał Probierz zrezygnował ze stanowiska. Stało się tak po konflikcie z kapitanem reprezentacji Robertem Lewandowskim, którego selekcjoner (trener reprezentacji) pozbawił opaski kapitańskiej. W odpowiedzi Lewandowski ogłosił, że nie zagra więcej w reprezentacji prowadzonej przez Probierza. Drużyna przegrała następnie z Finlandią wyjazdowy mecz w eliminacjach do mistrzostw świata, ogromnie osłabiając szanse na awans.

27.05.2025
Nowa Nadzieja; Potężny Duńczyk; marszałek promocyjny; ustawka; snus; MZR; URPLWMiPB

Partia kandydata, który w wyborach prezydenckich zajął trzecie miejsce, Sławomira Mentzena, może zostać zdelegalizowana. Działacze partii Nowa Nadzieja, wchodzącej w skład Konfederacji, nie złożyli w wymaganym terminie do Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) sprawozdania finansowego.

Pierwsza tura wyborów przyniosła zaskakujące rozstrzygnięcia. Obok nieoczekiwanie wysokich wyników skrajnej prawicy (czwarte miejsce i 6,34 procent Grzegorza Brauna), obecność zaznaczyła także lewica, w postaci Magdaleny Biejat, Joanny Senyszyn i Adriana Zandberga, zwanego często Potężnym Duńczykiem z racji miejsca urodzenia (Aalborg), postury i tubalnego głosu.

Wyniki pierwszej tury nie były korzystne dla niektórych kandydatów. Na przykład reprezentujący Trzecią Drogę marszałek Sejmu Szymon Hołownia został po niej prześmiewczo nazwany „marszałkiem promocyjnym”, ponieważ zdobył 4,99 procent głosów.

W kontekście zbliżającej się drugiej tury wyborów (1 czerwca), w medialnych nagłówkach pojawiają się rewelacje dotyczące popieranego przez Prawo i Sprawiedliwość Karola Nawrockiego. Otóż nie zaprzeczył on, że wziął kiedyś udział w tzw. „ustawce kibicowskiej”, czyli zorganizowanym starciu kilkudziesięcioosobowych grup kibiców wrogich klubów. Echem odbiło się także zażycie na wizji przez Nawrockiego podczas debaty w TVP snusu, czyli woreczka z nikotyną (i ewentualnie tytoniem). Najnowsze doniesienia Onetu dotyczą zaś rzekomego dostarczania przez Nawrockiego, pracującego podczas studiów jako ochroniarz, prostytutek gościom sopockiego Grand Hotelu.

W kontekście ceł nałożonych przez prezydenta USA, popularność zyskał skrót „MZR”, oznaczający metale ziem rzadkich.

Urzędem centralnym o jednej z najdłuższych nazw (i skrótów) jest Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych (URPL). Okazuje się bowiem, że pełna nazwa tej instytucji to Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPLWMiPB).

06.05.2025
Bążur; DPS; sweet focia; Piknik 1000-lecia; KURDE

Zbliża się pierwsza tura wyborów prezydenckich (18 maja) i rośnie liczba memów oraz prześmiewczych publikacji w mediach. O Karolu Nawrockim, popieranym przez PiS, często mówi się jego pseudonimem literackim Tadeusz Batyr, zaś o Rafale Trzaskowskim (kandydat KO) per „Bążur”, co podkreślać ma jego inteligenckie pochodzenie, źle się kojarzące części elektoratu.

W mediach głośno jest o wymianie zdań podczas debaty prezydenckiej, pomiędzy Magdaleną Biejat (kandydatka Lewicy) i Karolem Nawrockim, w której prezes IPN przedstawił się jak zwykły Polak, posiadacz jednego mieszkania. Tymczasem dziennikarze Onetu ustalili, że Nawrocki jest właścicielem dwóch mieszkań – to drugie wcześniej należało do starszego, niepełnosprawnego pana Jerzego, którym Karol Nawrocki rzekomo się opiekował, ale od grudnia nie mógł ustalić jego miejsca pobytu. Tymczasem pan Jerzy jest od lat pod opieką MOPS (Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej), a od kwietnia 2024 przebywa w DPS (Domu Pomocy Społecznej).

Przy okazji pogrzebu papieża Franciszka i zachowania marszałka Sejmu Szymona Hołowni, który robił sobie w Rzymie zdjęcia, powrócił terminy „sweet focia” lub „selfiak”.

Przed majówką odbył się Piknik 1000-lecia, mający uhonorować tysięczną rocznicę koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski. Został zorganizowany w trybie pilnym, sponsorami były państwowe spółki, a termin został w ostatniej chwili przesunięty z soboty na niedzielę, w związku z ogłoszoną przez prezydenta Dudę żałobą narodową po śmierci papieża.

Rząd uruchomił Kwalifikowaną Usługę Rejestrowanego Doręczenia Elektronicznego (KURDE). Nazwę skrytykowali obywatele, dziennikarze i językoznawcy, zaś wiceminister Cyfryzacji Michał Gramatyka zapowiedział jej zmianę.

03.04.2025
Barbara Skrzypek; „mów mi wuju”; błonica; Tadeusz Batyr; rozumek Puchatka; KoBra; kaczka dziennikarska

Jednym z najważniejszych tematów jest obecnie sprawa śmierci Barbary Skrzypek, byłej wieloletniej współpracowniczki prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego. Zmarła ona na atak serca kilka dni po przesłuchaniu przez kontrowersyjną dla prawicy prokurator Ewę Wrzosek, a także po odbyciu rozmowy telefonicznej z Jarosławem Kaczyńskim. W sprawie doszło już do starcia w Sejmie Kaczyńskiego z Romanem Giertychem, dawnym koalicjantem, a obecnie zaprzysięgłym przeciwnikiem, który w trakcie awantury zwrócił się do J. Kaczyńskiego „mów mi wuju”. Prowadzone jest także śledztwo.

W Polsce stwierdzono pierwszy od kilkudziesięciu lat przypadek błonicy. 6-letni chłopiec trafił, po powrocie z rodzinnego wyjazdu do Afryki, do szpitala w stanie zagrożenia życia. Dziecko było nieszczepione. Na szczęście udało się go uratować i mógł już opuścić szpital.

Popierany przez PiS w wyborach prezydenckich kandydat, prezes IPN Karol Nawrocki, ma drugą tożsamość: Tadeusz Batyr. Pod tym pseudonimem wydał książkę o słynnym trójmiejskim gangsterze Nikosiu. Jako Tadeusz Batyr udzielił także wywiadu TVP Gdańsk, w którym chwalił Karola Nawrockiego jako człowieka, który zainspirował go do napisania książki.

Były minister sprawiedliwości i prokurator generalny Zbigniew Ziobro nazwał swojego następcę, Adama Bodnara, gangsterem i bandytą. Powiedział także, że Bodnar ma rozumek Puchatka. Minister Bodnar zapowiedział pozew o naruszenie dóbr osobistych.

Jak poinformował dziennik Rzeczpospolita, dwaj byli politycy Konfederacji, Janusz Korwin-Mikke i Grzegorz Braun, planowali połączyć siły w nowej partii, która od ich nazwisk miała nazywać się KoBra. Dziennik Fakt ustalił jednak, rozmawiając z jej niedoszłym prezesem, posłem Konfederacji Korony Polskiej Romanem Fritzem, że była to kaczka dziennikarska, czyli nieprawdziwa informacja.

13.03.2025
powszechne szkolenia wojskowe; „milcz, mały człowieczku”; renta wdowia; mentzomania; „są dwie pucie”/fajnopolacy

W reakcji na rosnące napięcie międzynarodowe premier Donald Tusk ogłosił w Sejmie, że każdy dorosły Polak będzie mógł przejść szkolenie wojskowe. Szczegóły powszechnych szkoleń wojskowych mają zostać przedstawione do końca marca.

Media poświęciły także dużo uwagi wymianie wpisów na platformie X pomiędzy Elonem Muskiem i Radosławem Sikorskim, któremu Musk kazał milczeć, nazywając go „małym człowieczkiem”. Chodziło o groźbę Muska wyłączenia Ukrainie dostępu do systemu łączności Starlink i wpis szefa polskiego MSZ, że to Polska jest klientem jego firmy, płacącym ponad 50 mln dolarów rocznie za terminale, z których korzysta Ukraina.

Od lipca 2025 roku wprowadzone zostanie nowe świadczenie, zwane „rentą wdowią”. Ma ono wesprzeć osoby, których współmałżonka lub współmałżonek zmarł. W związku z dużą dysproporcją płci wśród wnioskodawców (tylko 10% stanowią mężczyźni) Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zaapelowała do wdowców o składanie wniosków.

Według ostatnich badań opinii publicznej rośnie popularność kandydata Konfederacji Sławomira Mentzena, który w niektórych sondażach wyprzedził Karola Nawrockiego, popieranego przez PiS. Dziennik Rzeczpospolita zapytał nawet, czy to już mentzomania? Jednocześnie Mentzen i Konfederacja są oskarżani o powielanie rosyjskiej propagandy w polskiej debacie publicznej.

Elementem humorystycznym w kampanii prezydenckiej był fragment wystąpienia kandydata obywatelskiego, popieranego przez Prawo i Sprawiedliwość, Karola Nawrockiego, który stwierdził, że „są i zawsze były dwie pucie”, mając na myśli płcie. Prawicowi komentatorzy oskarżyli „fajnopolaków” (zapewne rządzącą koalicję i sprzyjające jej media) o czepianie się wady wymowy kandydata.

28.02.2025
mObywatel; Instytut Badawczy IDEAS; kolejowe 800+; deregulacja; “stare trupy”

Rządowa aplikacja mobilna i serwis internetowy mObywatel zyskał nową, przydatną funkcję: cyfrowe podpisywanie dokumentów w formacie pdf. Aplikacja umożliwia załatwianie spraw urzędowych, a jej obecnym wydawcą jest Ministerstwo Cyfryzacji (wcześniej była nim Kancelaria Prezesa Rady Ministrów).

Rada Ministrów zadecydowała o utworzeniu Instytutu Badawczego IDEAS, który ma się zająć prowadzeniem badań naukowych i prac rozwojowych (B+R) w dziedzinie nauk ścisłych, przyrodniczych i inżynieryjno-technicznych, z wykorzystaniem najnowszych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

W ramach kolejnej rundy negocjacji na temat Krajowego Planu Odbudowy, Polska zadeklarowała zwiększenie inwestycji w infrastrukturę kolejową. Wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej Jan Szyszko określił te plany mianem „kolejowego 800+”, nawiązując do, wprowadzonego przez poprzednią koalicję, programu socjalnego Rodzina500Plus (obecnie, po waloryzacji, 800+).

Powołany w lutym 2025r. przez polskiego miliardera Rafała Brzoskę, twórcę InPostu (operatora sieci paczkomatów) zespół ds. deregulacji sprawdzamy.com zapowiedział przedstawienie pierwszych pomysłów na deregulację 21 marca b.r. podczas posiedzenia sejmowej komisji gospodarki. Zespół powstał na zaproszenie premiera Donalda Tuska, a celem jego prac jest poprawa warunków funkcjonowania polskich firm.

Niestroniąca od kontrowersji posłanka Lewicy Anna Maria Żukowska wywołała oburzenie komentatorów, kiedy podczas rozmowy z wicemarszałkiem Sejmu, posłem Konfederacji Krzysztofem Bosakiem, posłużyła się określeniem „bardziej stare trupy” w odniesieniu do ekshumacji szczątków ofiar rzezi wołyńskiej. Posłanka odmówiła później przeproszenia za użycie tych słów, tłumacząc, że było to określenie polityki, którą uprawia Konfederacja, a nie wyraz jej stosunku do ofiar.

29.01.2025
ustawa incydentalna; ideologia klimatyzmu; kłamca lustracyjny

Trwają prace nad tzw. ustawą incydentalną, która dotyczy sposobu stwierdzenia ważności wyborów w 2025 roku przez Sąd Najwyższy. Chodzi o wybory prezydenckie oraz uzupełniające wybory do Senatu RP. Zgodnie z obowiązującym prawem o ważności wyborów orzekać ma Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, która zdaniem TSUE i ETPCz nie jest sądem. Rozwiązanie przyjęte przez Sejm zakłada, że o ważności wyborów wypowie się 15 sędziów o najdłuższym stażu w SN.

Konfederacja, ustami jednego z liderów, kandydującego w wyborach prezydenckich Sławomira Mentzena, protestuje przeciwko polityce klimatycznej, której przejawem jest unijny Zielony Ład. Komentując decyzje prezydenta USA Mentzen apelował o odrzucenie ideologii klimatyzmu, której realizacją zajmują się klimatyści, „wyznawcy Zielonego Ładu”.

Sąd Apelacyjny w Warszawie prawomocnie orzekł, że Kazimierz Kujda, wieloletni bliski współpracownik Jarosława Kaczyńskiego, złożył niezgodne z prawdą orzeczenie lustracyjne, co czyni go kłamcą lustracyjnym. Oznacza to, że lustrowany zataił współpracę z komunistyczną Służbą Bezpieczeństwa lub innymi tajnymi służbami Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

20.01.2025
patriotyczna pielgrzymka kibiców; zbrojeniówka; ustawa Kamilka; Zenek Martyniuk; 18 maja

Kandydat obywatelski, popierany przez PiS, Karol Nawrocki (obecny prezes Instytutu Pamięci Narodowej) wziął udział w 17. patriotycznej pielgrzymce kibiców na Jasną Górę w Częstochowie. Zdaniem części mediów uroczystość skończyła się skandalem, ponieważ wśród kibiców pojawiły się okrzyki „raz sierpem, raz młotem, czerwoną hołotę” oraz symbole nazistowskie, a startujący w wyborach prezydenckich Karol Nawrocki nie odciął się od nich.

Rosnące zagrożenie ze strony Rosji i niespokojna sytuacja międzynarodowa napędzają popyt na uzbrojenie. W rezultacie rosną przychody i zyski zbrojeniówki, czyli przemysłu zbrojeniowego w Polsce, Europie i na świecie.

Prokuratura Krajowa ponownie przeanalizuje postępowanie w sprawie śmierci 8-letniego Kamila, skatowanego na śmierć przez ojczyma. Jego śmierć wzburzyła społeczeństwo i doprowadziła do uchwalenia tzw. ustawy Kamilka, czyli ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, dzięki której osoby małoletnie mają być lepiej chronione.

Ku zdumieniu sporej części fanów i obserwatorów polityki Zenek Martyniuk, gwiazda TVP z czasów pisowskiego prezesa Jacka Kurskiego, poparł kandydata Kolacji Obywatelskiej Rafała Trzaskowskiego.

Co zaskakujące dla części potencjalnego elektoratu kandydata KO, w ostatnich tygodniach zdaje się on zabiegać o głosy bardziej konserwatywnego elektoratu. Oprócz spotkania z Martyniukiem, odwiedził on także groby księży Popiełuszki i Tischnera.

18 maja 2024 r. odbędzie się pierwsza tura wyborów prezydenckich, ogłosił marszałek Sejmu Szymon Hołownia. Jeżeli żaden z kandydatów nie zdobędzie połowy głosów, potrzebna będzie druga tura (1 czerwca), w której spotkają się dwie osoby z najwyższymi wynikami w pierwszej turze.

13.12.2024
kandydat obywatelski; czujka dymu; wycinka; Ostatnie Pokolenie; sigma

Nieoficjalnie ruszyła już kampania wyborcza (pre-kampania), kandydaci zostali przedstawieni na konferencjach i ruszyli w objazd po kraju. Największe szansa sondaże dają prezydentowi Warszawy Rafałowi Trzaskowskiemu z Koalicji Obywatelskiej. Prawica poparła zaś „kandydata obywatelskiego”, jak został określony obecny prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Karol Nawrocki, który jest doktorem historii, ale ma również krzepę oraz nietypowych znajomych.

23 grudnia wchodzi w życie obowiązek instalowania w domach i hotelach czujek dymu i czadu. Powinno to poprawić bezpieczeństwo, zwłaszcza w sezonie zimowym, choć obowiązek dotyczyć będzie nowobudowanych lokali, a zatrucia tlenkiem węgla (czadem) są często spowodowane stanem instalacji w starych budynkach.

Mimo zmiany rządu trwa w całej Polsce wycinka drzew, w tym starych. Tym razem powodem była budowa elektronicznej bariery na granicznej rzece Bug. Rzeź drzew na ogromną skalę zapoczątkował minister środowiska za czasów PiS, Jan Szyszko, a potem kontynuowali jego następcy.

Premier Donald Tusk zażądał od służb reakcji na działania protestacyjne młodych ludzi z organizacji Ostatnie Pokolenie. Blokują oni warszawskie drogi w ramach obywatelskiego sprzeciwu wobec polityki rządu i braku działań chroniących klimat.

Słowo „sigma” zostało Młodzieżowym Słowem Roku 2024. Używa się go, aby wyrazić podziw dla osoby pewnej siebie, konsekwentnej w działaniu i budzącej szacunek. Na podium znalazły się także słowa „azbest” i „czemó”.

18.11.2024
alkolody; środki do deratyzacji; Suwerenna Polska; prawybory

Po alkotubkach w sklepach pojawiły się lody z alkoholem, znane jako alkolody. Oświadczenie w tej sprawie wydał Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).

Trwa czarna seria zdarzeń związanych z dostępem do środków deratyzacyjnych. Trucizny przeciwko gryzoniom, o opóźnionym działaniu, często dzieciom przypominają cukierki, a problemem jest niekontrolowana sprzedaż tych środków przez internet.

Z krajobrazu politycznego Polski zniknęła partia Zbigniewa Ziobry, Suwerenna Polska. Podczas kongresu Prawa i Sprawiedliwości (PiS) w Przysusze 12 października doszło do podpisania deklaracji o połączeniu obu partii, a od tamtej pory w kilka weekendów odbywały się zjazdy regionalne, a których wybierano władze struktur terenowych PiS.

Tymczasem Koalicja Obywatelska przeprowadzi 22 listopada prawybory, aby wyłonić kandydata w wyborach prezydenckich, których termin Marszałek Sejmu Szymon Hołownia planuje ogłosić na początku stycznia 2025r. W prawyborach zmierzą się Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski z Prezydentem Warszawy Rafałem Trzaskowskim.

5.10.2024
zabójstwo drogowe; patokierowcy; operacja Feniks; alkotubka

Trwa niestety seria głośnych wypadków, których ofiarą padają przypadkowi piesi i zmotoryzowani, a sprawcami są kierowcy jadący z rażąco wysoką prędkością, czasem pijani oraz z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów. Po ostatnim wypadku w Warszawie rząd zapowiedział prace nad nowelizacją kodeksu drogowego i wprowadzenia kategorii „zabójstwa drogowego”.

Pozostając przy motoryzacji, policja zabrała się wreszcie do tzw. patokierowców, którym to mianem określani są wielbiciele nocnych wyścigów po miastach oraz kierowcy notorycznie nieprzestrzegający przepisów. Teraz tematem zajął się międzyresortowy zespół ds. patokierowców, który ma przedstawić propozycję nowelizacji przepisów wymierzonych w piratów drogowych.

Trwa operacja Feniks, czyli zaplanowana na kilka miesięcy wojskowa operacja pomocy na terenach popowodziowych.

Najgłośniejszym chyba tematem tygodnia były zaś, przez chwilę obecne w sklepach, tzw. alkotubki, czyli napoje alkoholowe w saszetkach o małej pojemności (tzw. małpki) w opakowaniach przypominających musy dla dzieci – stąd określenie „małpki w tubkach”. Epizodyczność ich sprzedaży związana jest z reakcją społeczeństwa i władz kraju, a wycofanie produktu ze sprzedaży potwierdził w następstwie kontroli w sklepach Główny Inspektor Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).

17.09.2024
stan klęski żywiołowej; ciągnik siodłowy; płatna protekcja; reset TK; urlop tacierzyński/ojcowski

W związku z powodziami na południu Polski, Rada Ministrów zdecydowała o ogłoszeniu stanu klęski żywiołowej. Klęska żywiołowa to katastrofa naturalna lub awaria techniczna, której skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach. Wprowadzenie takiego stanu oznacza przejęcie odpowiedzialności za zarządzanie sytuacją przez organa rządowe, zamiast samorządowych.

Ciągnik siodłowy pojawił się w mediach w kontekście działalności byłego europosła Ryszarda Czarneckiego, który wyłudził zwrot kosztów dojazdu, tzw. kilometrówki, rzekomo dojeżdżając na posiedzenia PE z Jasła rzeczonym ciągnikiem siodłowym (pojazdem ciężarowym, do którego doczepia się przyczepę, tworząc tzw. tira), a także motorowerem, Fiatem kabrioletem i nieistniejącą jeszcze w momencie rzekomego przejazdu Toyotą, wyprodukowaną kilka lat później. W tej sprawie politykowi grozi 15 lat więzienia.

Druga sprawa, w której pojawiły się nazwiska Ryszarda Czarneckiego i jego żony, dotyczy zarzutu płatnej protekcji w kontekście działalności niesławnej uczelni Collegium Humanum. Płatna protekcja to oczekiwanie korzyści w zamian za powoływanie się na wpływy w instytucjach państwowych lub samorządowych.

Sejm przyjął poprawki senatu do nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, która ma skutkować tzw. resetem w Trybunale. Chodzi o uzdrowienie sytuacji w wymiarze sprawiedliwości po decyzjach poprzedniego rządu PiS i koalicjantów, dzięki którym pojawiła się tzw. neo-KRS oraz sędziowie-dublerzy.

Okazało się także, że ojcom przysługują różne urlopy związane z urodzeniem dziecka, a tzw. urlop tacierzyński to nie to samo, co urlop ojcowski.

30.08.2024
subwencja; Fundusz Kościelny; Campus Polska Przyszłości; małpki

Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) odrzuciła po długich naradach sprawozdanie finansowe Prawa i Sprawiedliwości z wyborów parlamentarnych. Zdaniem PKW doszło do naruszeń kodeksu wyborczego na kwotę 3,6 mln złotych. W związku z tym partii grozi utrata co najmniej części subwencji, czyli corocznej wypłaty dla partii reprezentowanych w parlamencie oraz dotacji na kampanię wyborczą.

W przyjętym przez rząd projekcie budżetu znalazły się pieniądze na zasilenie Funduszu Kościelnego, który zgodnie z przedwyborczymi zapowiedziami Koalicji Obywatelskiej miał zostać zlikwidowany. Ponoć tematem zajmuje się międzyresortowy zespół pod przewodnictwem wicepremiera Kosiniaka-Kamysza. Fundusz Kościelny, który niegdyś wypłacał odszkodowania za przejęte mienie kościelne, stanowi obecnie podstawowe źródło opłacania składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych wszystkich legalnych związków wyznaniowych w Polsce.

Zakończyła się czwarta edycja Campusu Polska Przyszłości, organizowanego przez Koalicję Obywatelską. Byli goście zagraniczni, w tym przewodnicząca PE Roberta Metsola, były także skandale: z wulgarną piosenką na silent disco (przerobiony hit z czasów protestów przeciwko rządzącemu wówczas Prawu i Sprawiedliwości) oraz wypowiedzią ministra spraw zagranicznych Ukrainy Dmytro Kuleby, który zdaniem polityków prawicy relatywizował rzeź wołyńską.

Według opublikowanych ostatnio danych na temat spożycia alkoholu, w Polsce króluje piwo (ponad połowa spożywanego alkoholu), za nim są alkohole mocne (37%) i wino (8%). Od pewnego czasu toczy się dyskusja na temat podwyższenia podatku akcyzowego na tzw. małe formaty napojów spirytusowych, popularnie zwane małpkami, które są tanie i często spożywane rano.

featured image: Aleksandr Kadykov / Unsplash

20.07.2024
immunitet Romanowskiego; dupokrytka; gniazdownik; „jazda z kogutem”

W tym tygodniu najgłośniejszą sprawą jest aresztowanie posła Suwerennej Polski Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości i szefa Funduszu Sprawiedliwości. Prokuratura postawiła mu 11 zarzutów, grozi mu do 15 lat więzienia. Poseł został aresztowany za zgodą Sejmu, który uchylił mu immunitet. Sąd Rejonowy nakazał jednak zwolnienie Romanowskiego, którego, zdaniem sądu, chroni immunitet członka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (ZPRE).

W kontekście tej sprawy pojawiło się także po raz kolejny słowo „dupokrytka”, które oznacza coś, co stanowi zabezpieczenie na wypadek, gdyby trzeba był wytłumaczyć lub usprawiedliwić czyjeś działanie (a czasem jego brak). Tak było ze sprawą listu prezesa PiS J. Kaczyńskiego, który  napisał do Zbigniewa Ziobry list, w którym zakazywał niezgodnego z prawem wykorzystania środków z Funduszu Sprawiedliwości. Słowo „dupokrytka” (także „dupokryjka”) bywa stosowane wymiennie ze słowem „dupochron”, o identycznej definicji.

Media donoszą o opracowaniu dotyczącym gniazdowników, czyli młodych dorosłych w wieku 25-34 lata, którzy wciąż mieszkają z rodzicami. Według najnowszych szacunków jest ich w Polsce ok. 1,7 miliona.

Rzeczpospolita, popularny dziennik, opisał wybór na kolejną kadencję przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli. Musiała ona być obecna podczas aresztowania jednego z europosłów, dlatego została przez funkcjonariusza policji zawieziona „z kogutem” na miejsce. „Kogut” to potoczna nazwa niebieskiego migającego światła pojazdu uprzywilejowanego, umieszczanego zazwyczaj na jego dachu.

24.06.2024
zakładanie działalności gospodarczej; Holding Tuska; zasady użycia broni; trzy mecze na Euro 2024

W tym tygodniu media donoszą o tym, że co dziesiąta działalność gospodarcza rejestrowana jest w Polsce przez obywateli Ukrainy. Jednocześnie bilans zakładania firm jest ujemny, więcej działalności jest likwidowanych niż zakładanych.

W związku ze zbliżającym się zakończeniem pierwszego półrocza 2024 media zajęły się też wynikami państwowych spółek, określonych zbiorczo jako Holding Tuska, po wymianie zarządów przez obecną koalicję. Przychody spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa były niższe niż rok wcześniej.

 Nie milkną echa artykułu w portalu Onet.pl o aresztowaniu żołnierzy, którzy mieli otworzyć ogień do migrantów na granicy z Białorusią. Tekst Onetu ukazał się w kluczowym momencie kampanii wyborczej, tuż przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Zawierał on oskarżenie, że żołnierze, którzy strzałami chcieli odstraszyć zbliżającą się po nich po pokonaniu płotu granicznego grupę migrantów, mieli zostać niedługo później zakuci w kajdanki i zatrzymani przez Żandarmerię Wojskową, a na prawników dla nich musieli się zrzucać ich koledzy. Gazeta Wyborcza w ub. tygodniu dotarła jednak do nagrania, na którym widać całe zajście. Miało ono inny przebieg, niż opisany przez dziennikarzy Onetu, a jeden z zatrzymanych żołnierzy miał strzelać w stronę Białorusi oraz wzdłuż granicy w kierunku innego patrolu wojska i Straży Granicznej, narażając życie tej grupy. Rząd pracuje nad zmianami w przepisach dotyczących zasad użycia broni przez funkcjonariuszy i żołnierzy.

Trwają Mistrzostwa Europy w piłce nożnej i spora część kraju śledzi rozgrywki, mimo słabej gry reprezentacji. Biało-czerwoni zakwalifikowali się na ME jako ostatnia drużyna, odpadli zaś jako pierwsza, rozgrywając zwyczajowe trzy mecze: mecz otwarcia, mecz o wszystko i mecz o honor. Dwa pierwsze przegrane, ostatni, z Francją, odbędzie się 25 czerwca.

10.06.2024
Krzysztof Suwart; Fundusz Patriotyczny; Red is Bad/RARS

Wypływają kolejne informacje z nagrań, jakie prokuraturze przekazał Tomasz Mraz, były dyrektor Funduszu Sprawiedliwości. Okazuje się, że fikcyjny dziennikarz, podpisujący się jako Krzysztof Suwart, i publikujący w portalu wp.pl treści korzystne dla Ministerstwa Sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, to Krzysztof Mirończuk, były pracownik ministerstwa. Po tym pseudonimem publikowali także pracownicy Wirtualnej Polski.

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) oceniła funkcjonowanie Funduszu Patriotycznego, powołanego w 2020 roku z inicjatywy premiera Mateusza Morawieckiego. W wystąpieniu pokontrolnym NIK podał liczne nieprawidłowości. Fundusz przekazał 102 miliony złotych różnym organizacjom, faworyzując te narodowo-katolickie.

Najgłośniejszym wydarzeniem było jednak ujawnienie afery z fundacją „Red is Bad”, której założyciel Paweł Szopa, właściciel firmy o tej samej nazwie, produkującej odzież patriotyczną, miał otrzymać przelewy na kwotę około pół miliarda złotych. Chodziło o zakupy w pandemii oraz na pomoc Ukrainie. Przelewy do rozmaitych spółek Szopy robiła RARS, czyli Rządowa Agencja Rezerw Stragicznych, kierowana przez Michała Kuczmierowskiego, bliskiego współpracownika premiera Morawieckiego. Sprawą od kilku miesięcy zajmuje się już Centralne Biuro Antykorupcyjne i prokuratura.

31.05.2024
linia Tuska/strefa buforowa; najtwardsze działania; taśmy Mraza/Pan Kleks; parkowanie samolotów

W nawiązaniu do ubiegłotygodniowych doniesień o „Tarczy Wschód”, warto zauważyć, że wielu komentatorów używa tej nazwy wymiennie z nazwą „linia Tuska”. Chodzi o pas umocnień i zabezpieczeń na wschodniej granicy Polski. Do tego, w świetle zaostrzenia sytuacji z próbami przedostania się grup migrantów na terytorium Polski i UE z Białorusi, powrócił temat strefy buforowej, czyli pasa wzdłuż granicy zamkniętego dla osób postronnych, w tym dziennikarzy i organizacji pozarządowych, pomagających imigrantom. Na konferencji prasowej premiera, ministra Obrony Narodowej oraz ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w Dubiczach Cerkiewnych, premier Donald Tusk zapowiedział, że państwo polskie będzie wspierać wszystkich funkcjonariuszy, także tych, którzy zdecydują się na najtwardsze działania.

Drugim tematem tygodnia są posiedzenia parlamentarnego zespołu ds. PiS, na których wystąpił Tomasz Mraz, były dyrektor departamentu Funduszu Sprawiedliwości w Ministerstwie Sprawiedliwości za rządów Zbigniewa Ziobry. Były urzędnik zdecydował się zostać tzw. „małym świadkiem koronnym”, złożył zeznania w prokuraturze oraz przekazał ok. 50 godzin nagrań rozmów ze współpracownikami Ziobry. Mraz zadziwił także nietypową stylizacją, przypominającą postać Pana Kleksa z książek Jana Brzechwy.

Zdaniem prezydenta Andrzeja Dudy CPK (Centralny Port Komunikacyjny, losy budowy którego się nadal ważą) jest potrzebny, ponieważ Polacy muszą mieć gdzie parkować swoje samoloty.

23.05.2024
Tarcza Wschód; trąba powietrzna; PIESEL

Rząd ogłosił plany budowy fortyfikacji na granicy z Rosją i Białorusią. Narodowy Plan Obrony i Odstraszania nazwany został kryptonimem “Tarcza Wschód”.

Rozpoczął się niestety sezon katastrofalnych zdarzeń pogodowych. Gniezno ucierpiało w wyniku nawałnicy i gradobicia, w innych częściach kraju zniszczenia spowodowały trąby powietrzne, znane także jako tornada.

Na konferencji programowej Lewicy jeden z jej liderów, Robert Biedroń, zaproponował wprowadzenie obowiązku czipowania i rejestrowania psów, nazwanego PIESEL (Polki i Polacy rejestrowani są w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności – PESEL). Propozycja polityka nie jest pomysłem oryginalnym, ponieważ od pewnego czasu trwa apolityczna kampania społeczna piesel.org, której celem jest wprowadzenie obowiązku czipowania i rejestrowania psów i kotów. Sama nazwa PIESEL, obok oczywistych skojarzeń z nr PESEL, może także nawiązywać do popularnej w memach postaci pieseła (ang. doge).

13.05.2024
grupa hejterska; PZPR; rekonstrukcja rządu; AszWoj/likwidatura; PSP; wojska jednorazowego przeznaczenia

Do mediów powróciła sprawa tzw. grupy lub afery hejterskiej, z czasów urzędowania ministra Zbigniewa Ziobry. Chodziło o zamkniętą grupę w mediach społecznościowych, która atakowała sędziów i prokuratorów, co miało ułatwić przeprowadzenie zmian w wymiarze sprawiedliwości. Oprócz prac prokuratury, która ma postawić zarzuty członkom grupy, sprawa nabrała ponownie rozgłosu w kontekście pojawienia się na Białorusi sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie Tomasza Szmydta, który poprosił tam o azyl polityczny.

W kontekście sprawy zdrady sędziego Szmydta i jego powiązań z kierownictwem obecnie opozycyjnych partii prawicowych, premier Donald Tusk rozwinął skrót PZPR (w latach 1948-1990 nazwa Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) jako oznaczający Partie Zjednoczonej Prawicy. Przypomniał także, że antykomunistyczna opozycja tłumaczyła ten skrót jako „płatni zdrajcy, pachołki Rosji”, kierując te słowa do polityków Zjednoczonej Prawicy i zapowiadając powołanie kolejnej komisji ds. badania wpływów rosyjskich.

W kontekście nadchodzących wyborów do Parlamentu Europejskiego doszło do rekonstrukcji rządu, czyli zmian na kilku ministerialnych stanowiskach.

Poważne zmiany mają miejsce na jednej z największych uczelni wojskowych w Polsce, Akademii Sztuki Wojennej (potocznie AszWoj), jak od czasów urzędowania ministra Antoniego Macierewicza nazywa się dawna Akademia Obrony Narodowej. Ze strony polityków prawicy padają oskarżenia o działanie „likwidatury”, co może być próbą połączenia słów „likwidacja” i  (obca) „agentura”. Raczej nie chodzi o słownikowe znaczenie tego słowa.

W minionym tygodniu doszło do kilku spektakularnych pożarów w Warszawie i nie tylko. Wiele mówiono zatem o PSP, czyli Państwowej Straży Pożarnej.

Podczas wiecu wyborczego w Siedlcach prezes Prawa i Sprawiedliwości nietypowo zarekomendował liderów listy do PE z Mazowsza (m.in. były szef TVP Jacek Kurski i obecny europoseł Adam Bielan) . Powiedział, że do walki o rzeczy najważniejsze, takie jak suwerenność, walutę czy możliwość decydowania o obronie granic, rzuca do walki ludzi najbardziej doświadczonych, którzy są „żołnierzami wojsk jednorazowego przeznaczenia”. Wypowiedź spotkała się z natychmiastową reakcją wiceministra obrony Cezarego Tomczyka, który określił ją mianem skandalu.

03.05.2024
majówka; wybory do PE

W tym roku majówka, czyli powtarzająca się co roku na początku maja seria świąt, jest prawdziwą szansą na dłuższy urlop. Dni wolne wypadają 1 (Święto Pracy) i 3 maja (Święto Konstytucji Trzeciego Maja 1791r., pierwszej w Europie i drugiej na świecie spisanej konstytucji), czyli w środę i piątek. Wystarczy wziąć więc wolne w poniedziałek, wtorek i czwartek, aby cieszyć się dziewięcioma dniami wolnymi od pracy, zaczynającymi się w sobotę 27 kwietnia. W tym roku dodatkowym świętem jest 20. rocznica rozszerzenia Unii Europejskiej o 10 krajów, w tym Polskę (1 maja 2004r.).

W tym tygodniu partie (PO, Trzecia Droga i PiS) ogłosiły też listy wyborcze w wyborach do Parlamentu Europejskiego, które odbędą się 9 czerwca br. Na listach są zaskoczenia, spora jest też grupa dotychczasowych europosłanek i europosłów, którzy w tych wyborach nie wystartują.

26.04.2024
KSeF; exposé; język śląski; afera zegarkowa

Ministerstwo Finansów podało nową, prawdopodobną datę wejścia w życie obowiązku korzystania przez podatników z KSeF, czyli Krajowego Systemu e-Faktur. System, który zgodnie z ustawą o VAT miał zacząć działać w lipcu 2024 r., zostanie uruchomiony w dwóch etapach w 2026. Wszyscy podatnicy VAT w Polsce będą mieli obowiązek wystawiać faktury za pośrednictwem KSeF, a przez system ma przechodzić rocznie 2,5 mld dokumentów.

Minister Spraw Zagranicznych przedstawił w Sejmie doroczną informację o zadaniach polskiej polityki zagranicznej. Jest ona znana jako exposé ministra spraw zagranicznych, wystąpienie wyznaczające priorytety polskiej dyplomacji. Zostało ono dobrze przyjęte przez komentatorów, natomiast mocnych słów użył do jego oceny prezydent Andrzej Duda.

Sejm przyjął ustawę uznającą język śląski za drugi w Polsce, po kaszubskim, język regionalny. Językiem śląskim posługuje się ok. 0,5 mln osób, głównie na południu kraju. Nadanie statusu umożliwi wprowadzenie nauczania języka do szkół na zasadzie dobrowolności oraz postawienie dwujęzycznych nazw miejscowości tam, gdzie mieszka co najmniej 20 procent użytkowników tego języka.

Podczas audytu w MON, którego wyniki podał wiceminister obrony Cezary Tomczyk, zidentyfikowano przypadki, że upominki kupione dla zagranicznych delegacji trafiały w ręce urzędników resortu, a nawet osób zaprzyjaźnionych z jego byłym kierownictwem. Sprawa dotyczy MON za rządów Mariusza Błaszczaka z PiS, a symbolem „afery zegarkowej”, jak wypowiadają się o niej media, stał się przytoczony przez min. Tomczyka fragment maila byłej pracownicy MON, obecnie członkini KRRiT (Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji), w którym pisze ona o konkretnym zegarku: „taki sobie wybrałam”.

28.03.2024
Fundusz Sprawiedliwości; nawiązka; bodnaryści/bodnarowcy/neoprokuratorzy

Najgorętszym obecnie medialnie tematem jest sprawa Funduszu Sprawiedliwości. Powstał on w celu wspierania ofiar przestępstw, a środki pochodzić miały m. in. z nawiązek, opłat zasądzanych od sprawców przestępstw. Po zmianach wprowadzonych za rządów byłego ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobry, Fundusz zaczął finansować szerokim strumieniem projekty korzystne z punktu widzenia koalicji rządowej, zwłaszcza partii Suwerenna Polska (d. Solidarna Polska), prezesem której jest Ziobro. Z środków FS miał zostać również sfinansowany zakup systemu do inwigilacji Pegasus. Od kilku dni trwają przeszukania nieruchomości należących m.in. do wpływowych polityków, a siedmiu osobom prokuratura postawiła zarzuty (wobec trzech z wnioskiem o areszt tymczasowy).

Politycy prawicy, będącej obecnie w opozycji, określili czynności organów ścigania mianem działań bodnarystów lub bodnarowców, od nazwiska obecnego ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, Adama Bodnara, lub działaniami neoprokuratorów (przez analogię z neosędziami czy neo-KRS).

19.03.2024
przewodniczący KEP; spiker; LPP; zwolnienie przez Skype

W ubiegłym tygodniu doszło do zmiany na stanowisku przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Po dwóch pięcioletnich kadencjach arcybiskupa Stanisława Gądeckiego zastąpił metropolita gdański abp Tadeusz Wojda. Przejmuje Kościół skrajnie upolityczniony poprzez bliskie związki z poprzednią koalicją rządową, jest reprezentantem jego konserwatywnego skrzydła.

Warto odnotować powszechne, w kontekście problemów z przegłosowaniem pakietu z pomocą dla Ukrainy w amerykańskiej Izbie Reprezentantów, użycie nazwy „spiker” w miejsce lub wymiennie z terminem „przewodniczący” Izby Reprezentantów. Podobnie mianem spikera określa się w mediach np. przewodniczącego brytyjskiej czy też kanadyjskiej Izby Gmin. Spiker jest spolszczeniem angielskiego słowa speaker i do tej pory częściej oznaczał prezentera w radiu lub telewizji.

W końcu ubiegłego tygodnia warszawską giełdą zatrzęsła wiadomość, że polski koncert LPP, właściciel marek Reserved, Sinsay, House, Mohito czy Cropp, nie wycofał się, wbrew zapewnieniom, z rynku rosyjskiego. Po opublikowaniu raportu kontrowersyjnej amerykańskiej firmy Hindenburg Research akcje LPP straciły ponad 35% wartości. Firma zaprzeczyła jednak oskarżeniom, a kurs akcji powoli rośnie.

W mediach społecznościowych wiralem stała się wiadomość o zwolnieniu graficzki, pracującej w radomskiej firmie, przez komunikator Skype. Zrzuty ekranu (screeny) z konwersacji zostały udostępnione na portalu X, aczkolwiek bez wskazania firmy. Internauci szybko jednak dotarli do jej nazwy, a prezes firmy wystosował w tej sprawie kilka oświadczeń. Prawnicy kwestionują zaś legalność zwolnienia oraz wskazują na naruszenie godności pracownicy.

11.03.2024
wąsaty dziaders; poświadczenie bezpieczeństwa; biały miś z Krupówek

W tym tygodniu powróciła sprawa dostępu do aborcji. Stało się tak po decyzji Marszałka Sejmu Szymona Hołowni o podjęciu prac nad projektami dotyczącymi przerywania ciąży dopiero 11 kwietnia, po pierwszej turze wyborów samorządowych. Marszałek Hołownia został oskarżony o trwonienie zgromadzonego dotychczas kapitału politycznego na rzecz bycia „wąsatym dziadersem”, a posłanka Lewicy skwitowała jego apel o „spokój i cierpliwość” wulgarnym określeniem, niegdyś stosowanym podczas protestów przeciwko zaostrzeniu prawa aborcyjnego.

Uwaga mediów wciąż skupiona jest na Danielu Obajtku, byłym prezesie Orlenu. Tym razem w kontekście jego dostępu do informacji niejawnych. Obajtek, jako prezes strategicznego koncernu paliwowego, nie wystąpił o stosowny certyfikat do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, co wiązałoby się z dokładnym sprawdzeniem stanu jego finansów i znajomości. Zamiast tego kilkakrotnie otrzymał dostęp do informacji niejawnych na wniosek ówczesnego wicepremiera Jarosława Kaczyńskiego oraz ministrów Aktywów Państwowych i Kancelarii Premiera.

Głośno było także o białym misiu z głównej ulicy Zakopanego, czyli Krupówek. Mężczyzna, przebrany za białego niedźwiedzia, w wulgarny sposób zażądał zapłaty za przypadkowe sfilmowanie go przez instagramerkę. Przy okazji okazało się, że mężczyzna zarabia w ten sposób nielegalnie, ponieważ to inny biały miś kontynuuje ponadstuletnią tradycję za zgodą urzędu miasta.

05.03.2024
Collegium Humanum; operacja Vampiryna; oprogramowanie Hermes

W tym tygodniu media donoszą o aferze Collegium Humanum. Chodzi o handel dyplomami studiów różnych stopni, w tym studiów MBA, które pozwalały na obejmowanie miejsc w radach nadzorczych spółek Skarbu Państwa. Rektor uczelni został także przez prokuraturę oskarżony o szefowanie grupie przestępczej. Wśród absolwentów uczelni są przedstawiciele wszystkich opcji politycznych. Premier Donald Tusk już zapowiedział, że dyplom CH nie będzie brany pod uwagę przy nominacjach do rad nadzorczych.

Głośno było także o nagraniach (zwanych „taśmami Obajtka”), na których słychać rozmowy byłego prezesa Orlenu, Daniela Obajtka, ze współpracownikiem. Powstały one w ramach operacji „Vampiryna”, prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne, prawdopodobnie z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus. Wśród wielu smakowitych fragmentów popularne są te dotyczące dostawy maseczek i płynów odkażających do Watykanu na początku pandemii oraz rozgrywkach między frakcjami w PiS. Mimo zgromadzenia mocnych dowodów, postępowanie CBA nie zostało doprowadzone do końca, a za rządów Zjednoczonej Prawicy osobom podsłuchiwanym nie spadł włos z głowy.

Pegasus nie był jedynym oprogramowaniem do zbierania danych o przeciwnikach politycznych. Gazeta Wyborcza doniosła o zakupie przez Prokuraturę Krajową za rządów Zjednoczonej Prawicy systemu Hermes. Chodzi najprawdopodobniej o oprogramowanie do gromadzenia informacji z ogólnodostępnych źródeł w internecie i mediach społecznościowych (OSINT, Open Source Intelligence). Zakup kosztował miliony złotych, a prokuratura nie ma prawa do prowadzenia tego typu monitoringu, w związku z czym zapowiedziano już śledztwo w tej sprawie.

26.2.2024
odblokowanie środków; pigułka „dzień po”; Pablo Morales; wycieczka krajoznawcza

Wiadomością tygodnia była w tym tygodniu wizyta szefowej Komisji Europejskiej i ogłoszone przez nią, wspólnie z premierem Donaldem Tuskiem, odblokowanie środków z Krajowego Planu Odbudowy i innych funduszy europejskich. Były one do tej pory zablokowane w związku z naruszeniami praworządności, o co oskarżana była Polska pod rządami rządu Zjednoczonej Prawicy. Chodzi o około 137 miliardów euro (600 mld zł), które w sporej części trzeba będzie wydać w nadchodzących trzech latach.

Sejm przyjął ustawę (nowelizację Prawa farmaceutycznego), dającą dostęp do pigułki „dzień po” bez recepty osobom powyżej 15. roku życia. Od 2017 roku tabletka dostępna jest wyłącznie na receptę. Prezydent Andrzej Duda, od którego podpisu zależy wejście w życie tej ustawy, skomentował jej uchwalenie, mówiąc, że to kontrowersyjny pomysł, a tabletka to bomba hormonalna.

Dziennikarze TVP ustalili nazwisko internetowego hejtera o nicku Pablo Morales, który zwalczał krytyków Koalicji Obywatelskiej, w tym jej obecnych koalicjantów. Bartosz Kopania zarobił na współpracy z Platformą Obywatelską ponad 300 tysięcy złotych, choć jak twierdzi, pieniądze otrzymał za pisanie ekspertyz, a nie działalność w mediach społecznościowych.

W weekend minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wystąpił w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. W reakcji na wcześniejsze słowa ambasadora Federacji Rosyjskiej, minister porzucił przygotowany tekst przemówienia i wypunktował wszystkie demagogiczne argumenty Rosjanina. Zapytał między innymi, czy bolszewicka armia pod Warszawą w 1920 roku była na wycieczce krajoznawczej, skoro ambasador Nebenzia twierdził, że Rosja zawsze reagowała na agresję, a sama nikogo nie napadała.

16.2.2024
rewolucja / miotła / karuzela / czystka kadrowa; fiskus; lista Pegasusa; gniot

Od początku lutego trwa wymiana kadr w kontrolowanych przez Skarb Państwa spółkach. Po przejęciu władzy trzeba było zwołać Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy i teraz zapadają decyzje dotyczące wielkich polskich przedsiębiorstw (transport, energetyka, zbrojeniówka, finanse i in.). Odwoływani są członkowie Rad Nadzorczych i zarządów, a powoływani mają najczęściej status p.o. (pełniących obowiązki, co oznacza tymczasowe powołanie). Media określają proces wymiany kadr mianem rewolucji, miotły, karuzeli czy czystki.

Fiskus, jak potocznie znane jest Ministerstwo Finansów i podległa mu Krajowa Administracja Skarbowa (KAS, powstała z połączonych organów podatkowych i celnych), rozpoczął przyjmowanie od obywateli deklaracji PIT z rozliczeniem podatków za ubiegły rok.

Media żyją także pracami sejmowych komisji śledczych. W tym tygodniu pojawiły się sensacyjne doniesienia, na razie niepotwierdzone oficjalnie, że wśród osób inwigilowanych z użyciem oprogramowania Pegasus znaleźli się politycy rządzącej do grudnia prawicowej koalicji, z premierem Mateuszem Morawieckim na czele.

Ministra Edukacji Narodowej Barbara Nowacka na konferencji prasowej zapowiedziała likwidację w szkołach średnich przedmiotu Historia i Teraźniejszość (HiT, wprowadzony przez ministra Czarnka z PiS). Podręcznik do tego przedmiotu swego czasu był źródłem wielu memów, natomiast ministra Nowacka określiła go mianem „gniota”.

6.02.2024
finał WOŚP; prawo łaski; Rada Gabinetowa

W ostatnią niedzielę stycznia odbył się, jak co roku, finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, największej akcji charytatywnej w Polsce. W tym roku celem jest zakup sprzętu do leczenia chorób płuc po pandemii. Po raz pierwszy od ośmiu lat finał, prowadzony jak zwykle przez Jurka Owsiaka, był transmitowany w mediach publicznych. Aukcje na rzecz WOŚP trwają do 9 lutego, a wyniki tegorocznej zbiórki znane będą zapewne pod koniec marca.

Prezydent ostatecznie skorzystał z prawa łaski, kończąc pobyt w zakładach karnych Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, skazanych prawomocnym wyrokiem za nadużycie władzy w tzw. aferze gruntowej. Obecnie spór z rządem dotyczy tego czy politycy są nadal posłami (jak twierdzą prezydent i PiS), czy też ich mandaty wygasły po skazaniu prawomocnym wyrokiem.

Prezydent Duda zwołał na 13 lutego Radę Gabinetową. Jest to spotkanie prezydenta z rządem na wspólnym posiedzeniu. Politycy koalicji zapowiadają, że przekażą prezydentowi informacje ukrywane przed nim przez poprzedni rząd Zjednoczonej Prawicy.

22.01.2024
terror praworządności; przepompownia kasy; koalicja 15 października/13 grudnia

Prezydent RP Andrzej Duda, uczestnicząc w obchodach 150. rocznicy urodzin Wincentego Witosa, jednego z wybitnych działaczy ludowych, oskarżył Polskie Stronnictwo Ludowe, a pośrednio całą koalicję rządzącą, o arogancję i stosowanie „terroru praworządności”. Odnosząc się do tej wypowiedzi, premier Donald Tusk powiedział, że „terror praworządności” jest jedną z najważniejszych zasad, oznacza bowiem równość wobec prawa bez względu na pozycję społeczną, znajomości czy posiadany majątek.

Koalicja rządowa prowadzi kompleksową ocenę decyzji podejmowanych przez rządy Zjednoczonej Prawicy. Zdaniem polityków koalicji, wiele instytucji powołanych przez poprzedników służyło zasilaniu w fundusze partii i działaczy prawicy. Wiceminister edukacji Joanna Mucha powiedziała wręcz, że Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego był de facto „przepompownią kasy” do środowisk związanych z PiS.

W mediach zarysował się też dwugłos, dotyczący nazwy obecnej koalicji rządowej. Media jej sprzyjające, neutralne oraz sami politycy byłej opozycji nazywają koalicję KO, Trzeciej Drogi i Lewicy koalicją 15 października (lub Koalicją 15 Października), od daty zwycięskich dla opozycji wyborów. Politycy PiS oraz powiązane z nimi media mówią o koalicji 13 grudnia, od daty zaprzysiężenia rządu Donalda Tuska. Nazwa ta ma się kojarzyć z datą ogłoszenia stanu wojennego przez generała Jaruzelskiego 13 grudnia 1981 roku.

6.01.2024
słowa roku; sprawa Kamińskiego i Wąsika

Pod koniec roku rozstrzygnięte zostały konkursy: na słowo roku i młodzieżowe słowo roku.
W pierwszej trójce „dorosłego” konkursu znalazły się: sztuczna inteligencja (SI lub AI), wybory oraz (ex equo) inflacja i posłanka. W konkursie młodzieżowym pierwsza trójka to rel (od ang. relatable) jako wyraz aprobaty, sigma (silna, niezależna osoba)  i oporowo (synonim w opór/do oporu).

Sprawa skazania i ułaskawienia Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika wróciła, angażując coraz więcej stron, instytucji, wysokich urzędników państwowych i autorytetów prawniczych. Pokazuje ona, jak skomplikowane stało się funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w świetle zmian wprowadzonych przez poprzedni rząd: funkcjonowanie tzw. neoKRS, neosędziów, dwóch izb Sądu Najwyższego, które zdaniem TSUE nie są sądami, próba odwołania przez Pierwszą Prezes SN M. Manowską ławników SN, którzy nie chcą orzekać z neosędziami. Dla przypomnienia: kierujący Centralnym Biurem Antykorupcyjnym (CBA) panowie Kamiński i Wąsik zostali skazani za przekroczenie uprawnień w tzw. aferze gruntowej, następnie ułaskawieni przez prezydenta Dudę, gdy wyrok był nieprawomocny. Decyzją Sądu Najwyższego sprawa została zwrócona do ponownego rozpatrzenia i obaj oskarżeni zostali w grudniu skazani, tym razem prawomocnie, na 2 lata bezwzględnego więzienia. Marszałek Sejmu orzekł w związku z tym wygaszenie ich mandatów, a tymczasem sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, w którym trwa spór o kompetencje Izb w tej sprawie.

31.12.2023
ustawa okołobudżetowa; likwidator TVP

Najważniejszym zadaniem rządu Donalda Tuska jest przyjęcie w terminie ustawy budżetowej na 2024 rok. Niespełnienie tego wymogu może skutkować rozwiązaniem parlamentu przez prezydenta Andrzeja Dudę i nowymi wyborami. Ustawie budżetowej, której prezydent zawetować nie może, towarzyszy tzw. ustawa okołobudżetowa, do której prezydent zagłosił weto, proponując w zamian własny projekt. Parlament nie podjął jednak nad nim prac, a rząd zgłosił kolejną wersję ustawy, w której 3 mld złotych, pierwotnie przeznaczonych na media publiczne, trafić ma na leczenie dzieci i leczenie onkologiczne ogółu społeczeństwa.

Trwa proces przejmowania przez rząd Telewizji Polskiej, Polskiego Radia i Polskiej Agencji Prasowej. Posłowie PiS prowadzą strajk okupacyjny w TVP, na jaw wyszły także wysokie zarobki czołowych pracowników TVP. Tymczasem, w reakcji na prezydenckie weto do ustawy okołobudżetowej, wszystkie trzy instytucje zostały postawione w stan likwidacji. Likwidatorem TVP został p.o. dyrektora biura spraw korporacyjnych TVP S.A. Daniel Gorgosz. Likwidator może zarządzać spółką i ją reprezentować.

23.12.2023
obrona TVP; wybory kopertowe; wygaszenie mandatów; gest Kozakiewicza

Najgłośniejszym tematem tygodnia są zmiany w Telewizji Polskiej, Polskim Radiu i Polskiej Agencji Prasowej. We wszystkich trzech instytucjach minister kultury wymienił zarządy i rady nadzorcze. Trwa spór o legalność tej zmiany, w międzyczasie natomiast politycy PiS razem z wiodącymi pracownikami tych instytucji z czasów rządów prawicy prowadzą strajk okupacyjny budynków. Hasłem jest obrona demokracji i pluralizmu.

Powołana została pierwsza z trzech zapowiedzianych sejmowych komisji śledczych, ds. wyborów kopertowych z 2020 r. Chodzi o plan przeprowadzenia wyborów prezydenckich w trybie korespondencyjnym. Przygotowania pochłonęły ok. 70 mln złotych, odpowiadał za nie ówczesny Minister Aktywów Państwowych Jacek Sasin, a sam pomysł ostatecznie zarzucono.

Marszałek Sejmu Szymon Hołownia ogłosił wygaszenie mandatów posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, skazującym polityków na dwa lata bezwzględnego więzienia i zakaz sprawowania funkcji publicznych na pięć lat. Trwa spór z prezydentem dotyczący tego, czy ułaskawienie obu polityków przez prezydenta pozostaje w mocy.

W reakcji na wygaszenie mandatu Mariusz Kamiński wykonał w sejmie tzw. gest Kozakiewicza, co oburzyło samego mistrza olimpijskiego z igrzysk w Moskwie w 1980 roku, Władysława Kozakiewicza.

16.12.2023
gaśnica w sejmie; koniec średniowiecza; podkomisja smoleńska

Najgłośniejszym wydarzeniem tygodnia było użycie przez posła Konfederacji Grzegorza Brauna gaśnicy proszkowej do zgaszenia zapalonych właśnie w sejmie świec chanukowych. Braun, polityk już wcześniej niezwykle kontrowersyjny, został wykluczony z obrad, a Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła w tej sprawie postępowanie.

Tego samego dnia nowo powołany premier Donald Tusk przedstawił expose swojego rządu. Ministrowie zabrali się do pracy. Wśród pierwszych decyzji było odwołanie małopolskiej kurator oświaty Barbary Nowak przez ministrę edukacji Barbarę Nowacką. Ministra Nowacka zapowiedziała, że to początek zmian i koniec średniowiecza w polskich szkołach.

Decyzją wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza zlikwidowana została podkomisja smoleńska, zwana także podkomisją Macierewicza, która miała ponownie wyjaśnić przyczyny katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem w 2010 roku. Sam polityk PiS zapowiedział, że decyzja o likwidacji jest bezprawna i podkomisja będzie pracować dalej. Jednocześnie w MON ma powstać zespół do wyjaśnienia wyników pracy komisji, której działania kosztowały 31 mln złotych i objęły m.in. zniszczenie drugiego z rządowych samolotów TU-154M.

10.12.2023
sejm agilowy; Redzikowo; rozprawa wstępna

Na spotkaniu z parlamentarzystami i przedsiębiorcami Marszałek Sejmu Szymon Hołownia powiedział, że sejm powinien być „organizacją agilową” (czyt. edżajlową), czyli zwinną. Pojęcie to wywodzi się z zarządzania projektami IT i oznacza m.in. szybkie reagowanie na zmiany w trakcie realizacji projektu.

Najprawdopodobniej już w nadchodzącym tygodniu zacznie działać położony w nadbałtyckim Redzikowie element amerykańskiego systemu przeciwrakietowego Aegis Ashore. Jest to baza wsparcia US Navy, wyposażona w radary oraz pociski do niszczenia przechwyconych rakiet balistycznych (tzw. efektory systemu). Uruchomienie Aegis Ashore Poland miało pierwotnie nastąpić w 2018.

Przed belgijskim sądem odbyła się wymagana tamtejszą procedurą rozprawa wstępna w sprawie, jaką Polsce wytoczył Pfizer. Spór dotyczy kontraktów zobowiązujących Polskę do zakupu kolejnych partii szczepionek przeciwko COVID-19, mimo spadającego popytu na szczepienia przeciw koronawirusowi po pandemii. Roszczenie firmy Pfizer opiewa na ponad 5,6 mld złotych.

1.12.2023
ustawa wiatrakowa; drugi krok konstytucyjny; „na syna”; Jeden z dziesięciu (1 z 10)

Nowy sejm zaczął już głosowania nad ustawami. Poparcie sejmu zdobyła ustawa o refundacji in vitro, trwają także prace nad nowelizacją ustawy regulującej budowę elektrowni wiatrowych. Została ona przez media nazwana ustawą wiatrakową. Nowelizacja zakłada znaczne uproszczenie procedur, do tego stopnia, że niektórzy eksperci mówią o pierwszej wrzutce do ustawy w nowej kadencji sejmu: wrzutka to zapis korzystny z punktu widzenia konkretnej grupy interesów, a jago dodanie do projektu ustawy to wynik pracy lobbystów.

Drugi krok konstytucyjny to wskazanie przez sejm kandydata na premiera, który uzyskał poparcie większości sejmowej. Pierwszym krokiem konstytucyjnym było powołanie na urząd premiera Mateusza Morawieckiego, wskazanego przez partię, która wygrała wybory, choć nie posiada większości sejmowej ani koalicjantów. 11 grudnia ma dojść do głosowania nad votum zaufania dla rządu Morawieckiego i, zgodnie z zapowiedziami liderów opozycji, tego samego dnia sejm ma udzielić poparcia Donaldowi Tuskowi. Prezydent zapowiedział, że nie będzie opóźniał powstania rządu sejmowej większości, wskazując gotowość do jego zaprzysiężenia między 11 a 14 grudnia.

Prezes kontrolowanej przez Skarb Państwa Grupy Orlen, Daniel Obajtek, przepisał część swojego majątku na syna, 12-letniego Piotra, zachowując prawo użytkowania nieruchomości. Sprawa stała się głośna w kontekście wcześniejszych decyzji premiera Morawieckiego, który znaczną część majątku przepisał na żonę i, z uwagi na rozdzielność majątkową, nie uwzględnił w oświadczeniu majątkowym.

W najdłużej emitowanym (od 1994 r.) teleturnieju w polskiej tv, „Jeden z dziesięciu”, jego finalista, Artur Baranowski, pobił rekord wszech czasów, biorąc wszystkie finałowe pytania „na siebie”, czym nie dopuścił do głosu dwóch pozostałych finalistów. W wyniku awarii samochodu mistrz nie dotarł jednak na nagranie Wielkiego Finału.

25.11.2023
„Koalicja Polskich Spraw”; zamrażarka legislacyjna; protest przewoźników; kopciuchy

Od wyborów trwa proces formowania rządów przez wytypowanego przez prezydenta, acz skazanego (najprawdopodobniej) na porażkę, Mateusza Morawieckiego oraz Donalda Tuska, kandydata partii opozycyjnych, które mają większość w parlamencie. Morawiecki stara się stworzyć „Koalicję Polskich Spraw”, która ma realizować „dekalog polskich spraw”, choć trudno mu znaleźć rozmówców.

Decyzją marszałka sejmu Szymona Hołowni do przeszłości przeszła tzw. zamrażarka legislacyjna, znana także jako „zamrażarka marszałka”, czyli taki sposób procedowania projektów ustaw, aby trafiały pod obrady (lub nie) w momentach dogodnych dla rządu. Problem dotyczył kilkuset projektów ustaw.

Protest przewoźników, polegający na blokowaniu przejść granicznych dla transportów o charakterze innym niż humanitarny i wojskowy, trwa na polskiej granicy z Ukrainą. Przypomina on protest zbożowy, ponieważ i w tym przypadku chodzi o zniesienie przez Komisję Europejską dotychczasowych wymogów dla podmiotów spoza UE. Protesty spowodowały gigantyczne kolejki tirów na granicy.

Od 1 stycznia 2024 r. wchodzi w życie zakaz używania tzw. kopciuchów, czyli zakaz używania najbardziej zanieczyszczających powietrze pieców. Piece wymienić będą musieli mieszkańcy 11 województw.

10.11.2023
betonowanie SN; anihilacja polskiego państwa; „piekarnia u Igi”

W tym tygodniu najwięcej się mówiło o formowaniu koalicji i nowej umowie koalicyjnej, którą zawarły zwycięskie partie opozycyjne. Jednocześnie dotychczasowy rząd Zjednoczonej Prawicy, przy wsparciu prezydenta Dudy, skupił się na zabezpieczeniu swoich wpływów, m.in. poprzez betonowanie Sądu Najwyższego. Chodzi o taką nowelizację Regulaminu SN, która obniża wymaganą większość przy podejmowaniu uchwał z 2/3 na ½. W ten sposób wzmocniona zostałaby rola tzw. neosędziów. Próbę udaremnili legalni sędziowie SN.

Zaostrza się retoryka, którą posługuje się prezes PiS Jarosław Kaczyński. Podczas wystąpienia na miesięcznicy smoleńskiej, w przeddzień Święta Niepodległości, Kaczyński zapowiedział, że w przypadku przejęcia władzy przez opozycję dojdzie do anihilacji polskiego państwa, na mocy planu przygotowanego przez Parlament Europejski, a Polska stanie się terenem zamieszkiwania Polaków.

Tymczasem w miano pierwszej rakiety świata odzyskała Iga Świątek, pokonując w finałowym meczu WTA Finals Jessicę Pegulę 6:0 i 6:1. Ta zaś podsumowała przegraną wpisem o wizycie w „piekarni u Igi”. Chodzi o wygrane przez Igę sety do zera (bajgle) i do jednego (bagietki).

4.11.2023
marszałek rotacyjny; rewolucja kadrowa; orkan Ciaran

W tym tygodniu w mediach pojawiają się doniesienia o prowadzonych przez zwycięskie partie opozycyjne negocjacjach koalicyjnych. Wśród propozycji znalazła się ta, przewidująca zmianę na stanowisku marszałka sejmu w trakcie kadencji, na wzór stanowiska przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Mocnym kandydatem na rotacyjnego (lub nie) marszałka sejmu jest lider Trzeciej Drogi, Szymon Hołownia, choć nawet PSL, wchodzący w skład TD, ma wątpliwości, bo „rotacyjna to może być kosiarka”. Tymczasem PiS twierdzi, że pomysł rotacyjnego marszałka dowodzi, że do rządów zabiera się „koalicja chaosu”.

Ze strony polityków prawicy i mediów sprzyjających rządowi Zjednoczonej Prawicy docierają doniesienia o szykowanej przez nową koalicję czystkach, przedstawianych także jako rewolucja kadrowa lub karuzela stanowisk. Mają one objąć administrację aż do szczebla powiatu, a także spółki skarbu państwa.

W tygodniu wiele było informacji o ofiarach i szkodach spowodowanych przez wir niskiego ciśnienia nad Europą Zachodnią, znany jako huragan, cyklon lub orkan Ciaran. W piątek orkan dotarł do Polski, przynosząc deszcz i porywisty wiatr, a stosowne ostrzeżenia wydały IMiGW oraz RCB.

28.10.2023
narada w Lucieniu; „niszczarka plus”; umowa koalicyjna; „kadencja konstytucyjna”

Były szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego zarzucił obecnemu kierownictwu, że dwa dni przed wyborami, podczas odprawy w ośrodku CBA w Lucieniu, podjęto decyzję o objęciu czołowych polityków opozycji tzw. pięciodniową kontrolą operacyjną. Chodzi o podsłuchy, praktycznie niewykrywalne proceduralnie, bo niewymagające zgody sądu, a jedynie Prokuratora Generalnego. Zdaniem Pawła Wojtunika inwigilowano m.in. polityków Trzeciej Drogi, z myślą o zbieraniu „haków”, aby utrudnić powstanie rządu opozycji. CBA odpowiedziało pozwem do sądu przeciwko Wojtunikowi.

Po wyborach wiele urzędów ogłosiło przetargi na niszczarki do dokumentów, co zostało nazwane przez opozycję programem „niszczarka plus”, co jest nawiązaniem do flagowego programu PiS: 500+. Pod Ministerstwem Kultury pojawiły się także furgonetki z napisem „niszczymy dokumenty”.

Trwają negocjacje dotyczące składu rządu i umowy koalicyjnej. Szymon Hołownia, lider Trzeciej Drogi, zapowiedział, że opozycja będzie gotowa przez pierwszym posiedzeniem nowego sejmu X kadencji.

Po spotkaniach konsultacyjnych z przedstawicielami komitetów wyborczych, prezydent Duda zapowiedział, że pierwsze posiedzenie nowego sejmu odbędzie się 13 listopada. Zdaniem prezydenta RP nie ma powodu, by skracać „konstytucyjną kadencję” obecnego parlamentu.

20.10.2023
frekwencja; „ponieść zwycięstwo”; turystyka wyborcza; wywracanie stolika; Jagodno

Gwiazdą tygodnia była tym razem najwyższa (biorąc pod uwagę wszystkie wybory, w tym prezydenckie) po 1989 roku frekwencja wyborcza, która wyniosła 74,38 procent. Frekwencja przełoży się na rekordowe subwencje dla partii, które dostały się do parlamentu.

Zaczęły się też rozmowy o przyczynach poniesionego przez PiS zwycięstwa. Zwycięstwo się w polszczyźnie odnosi, a ponosi klęskę. Tym razem rządzący odnieśli pyrrusowe zwycięstwo, wprowadzając do sejmu największą liczbę posłów, ale bez (jak się wydaje) możliwości stworzenia rządu. Stąd opinia, że PiS „poniósł zwycięstwo”.

Turystyka wyborcza, w pewnym sensie odpowiedź wyborców na partyjnych spadochroniarzy na listach, kwitnie. Polegała ona na pobraniu zaświadczenia, umożliwiającego dopisanie się do dowolnego obwodu wyborczego, i oddaniu głosu tam, gdzie jeden głos oddany na opozycję ważył więcej.

Wynik wyborczy Konfederacji, której w pewnym momencie sondaże wróżyły 15 procent poparcia, nie pozwolił jej ostatecznie wywrócić stolika, chyba że na siebie. Na konwencji Konfederacji w lutym 2023 r. jeden z jej liderów, Sławomir Mentzen, obiecywał, że Konfederacja idzie do wyborów nie po to, aby usiąść przy jednym stoliku z PiS-em, Platformą czy PSL-em, ale żeby im ten stolik przewrócić.

Jagodno, jedna z komisji wyborczych we Wrocławiu, stało się symbolem mobilizacji wyborców. Ostatni głos oddano tam tuż przed 3 w nocy, ludzie stali w kolejce do głosowania wiele godzin. Wyniki w tej Obwodowej Komisji Wyborczej wskazały wyraźnie na opozycję. Jednocześnie jest to symbol samoorganizacji społecznej, ponieważ lokalni mieszkańcy donosili gorącą herbatę, a pracownicy lokalnej pizzerii przygotowali i dostarczyli kilkaset pizz.

13.10.2023
debata; SSG i DORSZ

Najważniejszym tematem początku tygodnia była poniedziałkowa debata wyborcza w rządowej TVP. Wzięli w niej udział liderzy partii politycznych, za wyjątkiem prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, którego zastąpił premier Mateusz Morawiecki. Była to jedyna telewizyjna debata przed wyborami 15 października.

W drugiej części tygodnia najważniejszą wiadomością było podanie się do dymisji przez dwóch najważniejszych wojskowych w kraju: szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Rajmunda Andrzejczaka (SSG WP) i Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. Tomasza Piotrowskiego (DORSZ). Powodów dymisji można się tylko domyślać. Prezydent powołał na stanowisko SSG dotychczasowego Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (DGRSZ), gen. Wiesława Kukułę, byłego szefa Wojsk Obrony Terytorialnej.

6.10.2023
„wybrałem Przysuchę”; Trzecia Droga; Pandora Gate; Legia-AZ Alkmaar

W tym tygodniu w mediach zrobiło się głośno o debacie wyborczej w rządowej TVP, po tym, jak swój udział w niej zapowiedział lider opozycyjnej Koalicji Obywatelskiej Donald Tusk. Wezwany do uczestnictwa prezes PiS Jarosław Kaczyński zamiast telewizji, wybrał jednak spotkanie z wyborcami w Przysusze.

Trzecia Droga (koalicja Polski 2050 i PSL): jej ewentualny sukces wyborczy może zdecydować o odsunięciu od władzy Zjednoczonej Prawicy. Aby dostać się do sejmu, ugrupowanie to musi przekroczyć próg 8% głosów. Według sondaży do sejmu wejdą Koalicja Obywatelska i Nowa Lewica, a prawdopodobnie również Konfederacja WiN.

Pandora Gate to najczęściej stosowane obecnie określenie afery, dotyczącej środowiska polskich youtuberów. Nazwa pochodzi od ujawniającego wątek pedofilski filmu Sylwestra Wardęgi pt. „Mroczna tajemnica Stuu i youtuberów: Pandora gate”.

W piątek rano wybuchł skandal związany z czwartkowym meczem Ligi Konferencji Europy między AZ Alkmaar i Legią Warszawa. Sprawa interwencji holenderskiej policji i aresztowania dwóch zagranicznych piłkarzy Legii natychmiast stała się tematem kampanii wyborczej: Mateusz Morawiecki na jej temat rozmawiał z premierem Niderlandów Markiem Rutte, interwencję podjęło też polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

29.09.2023
rozdzielność majątkowa; awarie dystrybutorów; youtuberzy/jutuberzy

W tym tygodniu wiele mówiło się o ujawnionym przez portal Onet.pl majątku Iwony Morawieckiej, z którą premier Mateusz Morawiecki ma rozdzielność majątkową i nie umieszcza majątku żony w oświadczeniu o stanie majątkowym, czyli dokumencie, który składać muszą m.in. osoby na kierowniczych stanowiskach państwowych. Zgodnie z interpretacją premiera, fakt zawarcia w 2013 roku, przed wejściem do polityki, umowy o rozdzielności majątkowej, zwalnia go z obowiązku ujawnienia majątku żony oraz np. z kontroli Centralnego Biura Antykorupcyjnego.

O awariach dystrybutorów na stacjach paliw zrobiło się głośno po ujawnieniu przez Tygodnik NIE instrukcji Orlenu, zalecającej wywieszenie takiej informacji w przypadku braku paliwa. Problemy z dostępnością paliw są wynikiem przedwyborczej obniżki cen paliw, które, zgodnie z zapowiedzią ministra Aktywów Państwowych Jacka Sasina, są obecnie najniższe w Europie.

Wali się w gruzy dorobek kilku bardzo znanych i mających ogromne zasięgi youtuberów. Gargamel, Stuu, a ostatnio Krzysztof Gonciarz zostali oskarżeni przez influencerki i byłe fanki o grooming, przemoc fizyczną i psychiczną, czy używanie narkotyków.

23.09.2023
„tylko świnie siedzą w kinie”; kamery nasobne

Prezydent RP Andrzej Duda dołączył do nagonki na film „Zielona granica” Agnieszki Holland, nagrodzony na festiwalu w Wenecji. Prezydent jest kolejną osobą, która wypowiada się o filmie, nie obejrzawszy go. Posłużył się, na prawach cytatu, sformułowaniem „tylko świnie siedzą w kinie”. Nawiązuje ono do hasła Armii Krajowej w czasie II wojny światowej, zgodnie z którym chodzenie do kina na filmy okupantów było aktem kolaboracji z wrogiem.

„Kamery nasobne” to pojęcie, które pojawiło się w kontekście zatrzymania przez policję posłanki Koalicji Obywatelskiej Kingi Gajewskiej podczas spotkania premiera Morawieckiego z mieszkańcami podwarszawskiego Otwocka. Chodzi o kamery, które umieszczane są na mundurach pełniących służbę funkcjonariuszy policji. Policja opublikowała filmy nagrane przez kamery nasobne w czasie tego zdarzenia. Zatrzymanie posłanki Gajewskiej to kolejny przypadek naruszenia immunitetu poselskiego przez polską policję.

15.09.2023
afera wizowa; mocne cięcie stóp; czeska ropa Orlenu

W tym tygodniu najgłośniej jest o aferze wizowej, czyli nieprawidłowościach w wydawaniu polskich wiz obywatelom wielu państw świata. W jej wyniku w końcu sierpnia zdymisjonowany został Piotr Wawrzyk, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a kilka osób zostało aresztowanych. Cały czas wychodzą jednak  nowe informacje o skali zjawiska.

Trwa ocena skutków niespodziewanej decyzji Rady Polityki Pieniężnej o mocnej obniżce stóp procentowych. Część komentatorów uważa, że była to decyzja słuszna w świetle dezinflacji, natomiast rynki finansowe zareagowały dużą przeceną wartości złotego.

Mimo trwającego embarga na rosyjską ropę Czechy zanotowały rekordowy poziom jej importu. Odpowiada za to polska spółka Orlen Unipetrol i jej dwie rafinerie. Jednocześnie w Polsce paliwa tanieją przedwyborczo, mimo spadku kursu złotówki i drożejących paliw na świecie.

8.09.2023
dziadostwo; wielka płyta; „Zielona granica”

W tym tygodniu głośno zrobiło się o zapowiedziach rządu, mających podnieść standard życia Polaków po wyborach. Jedną z nich jest program „Przyjazne osiedle”, zakładający rewitalizację osiedli bloków z tzw. wielkiej płyty. Premier Morawiecki zapowiedział w tym kontekście „koniec z dziadostwem”.

Owacją na stojąco nagrodzona została po premierze filmu „Zielona granica” Agnieszka Holland.
Film spotkał się z mieszanym przyjęciem w kraju, mimo że większość komentatorów go jeszcze nie widziała. Wśród krytyków znalazł się Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości i prokurator generalny z koalicyjnej partii Suwerenna Polska. Jego słowa, porównujące reżyserkę do propagandystów III Rzeszy, spotkały się z reakcją Holland i jej prawników.

1.09.2023
spadochroniarze; sanepid; „idźcie na wybory”

W końcu sierpnia skład list wyborczych przedstawiła rządząca obecnie koalicja. Okazało się, że wielu znanych polityków PiS i koalicjantów tej partii, z Jarosławem Kaczyńskim i Zbigniewem Ziobro na czele, wystartuje z okręgów, z którymi wcześniej mieli niewiele (lub wcale) do czynienia – stąd nazwa „spadochroniarze”. Jest to związane ze specyfiką ordynacji wyborczej, zgodnie z którą wyborcy głosują na konkretne nazwisko, ale i na całą listę, a duża liczba głosów na listę daje więcej mandatów w danym okręgu.

Od pewnego czasu w mediach pojawiają się doniesienia na temat liczby chorych i zmarłych na legionellozę. W epicentrum zachorowań znajduje się Rzeszów, ale bakterię wykryto też w innych województwach. Informacje przedstawia sanepid, czyli właściwa miejscowo Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, część Państwowej Inspekcji Sanitarnej, odpowiedzialnej za ochronę zdrowia publicznego.

„Idźcie na wybory” to apel, który wyśpiewał z warszawskiej sceny Dawid Podsiadło. Artysta dał największy w historii Stadionu Narodowego koncert, który zgromadził 80 tysięcy widzów. Zapowiedział też trasę po innych stadionach w kraju.

25.08.23
symetryści; „mięso to mięso”; wypadek Black Hawka; radio-stop; wykon

W tym tygodniu głośna była sprawa udziału tzw. symetrystów w Campusie Polska, organizowanym przez prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego. Impreza zaczyna się w piątek 25 sierpnia, a wspomniany panel dyskusyjny został przeniesiony na inne forum.

Zdaniem kandydatki Konfederacji do sejmu „mięso to mięso”. Chodzi o zakaz uboju psów. Z kandydatką zgodził się znacznie bardziej znany polityk Konfederacji, poseł Dobromir Sośnierz.

Podczas pikniku w mazowieckiej Sarnowej Górze doszło do wypadku zbyt nisko lecącego policyjnego śmigłowca Black Hawk. Śmigłowiec pojawił się na gminnym pikniku dzięki pomocy wiceministra Spraw Wewnętrznych, Macieja Wąsika, którego o to poproszono.

W ciągu kilku ostatnich dni doszło do kilku zatrzymań pociągów przy użyciu prostego systemu radiowego, mającego zapobiegać wypadkom kolejowym. Jest to system radio-stop, do którego użycia wystarczy krótkofalówka. Nie wiadomo, czy chodzi o sabotaż, głupi żart, czy naśladownictwo (to ostatnie w wyniku doniesień medialnych). Sprawę bada Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, policja i prokuratura.

Zakończył się tegoroczny festiwal w Sopocie, znany obecnie jako Top of The Top Sopot Festival 2023. Z tej okazji kolejną rundę popularności zaliczyło słowo wykon, niegdyś używane w kontekście urobku górników, w czasach bardziej niedawnych jako żartobliwe określenie występu estradowego. W Sopocie wykony niektórych artystów były magiczne i poruszające, inni wzbudzili swoimi wykonami kontrowersje.

18.08.2023
pakt senacki; stan wyższej konieczności; seksualizacja dzieci; krindż

W tym tygodniu ogłoszono listę 100 opozycyjnych kandydatów do senatu RP, uzgodnioną w ramach tzw. paktu senackiego. Został on zawarty pod koniec lutego przez KO, Polski 2050, Nową Lewicę, PSL oraz Ruch Samorządowy. Wspólna deklaracja “Tak! Dla Polski” zakłada, że wymienione ugrupowania nie będą wystawiać przeciw sobie kandydatów w wyborach do Senatu, a we wszystkich okręgach będą miały wspólnych reprezentantów. 

Start z listy Koalicji Obywatelskiej w Koninie ogłosił Michał Kołodziejczak, lider AgroUnii. Partia ta zasłynęła organizacją protestów rolników, nagłośniła także sprawę niekontrolowanego importu zboża i innych produktów rolnych z Ukrainy. Swój, dość nieoczekiwany, sojusz z KO Kołodziejczak uzasadnił stanem wyższej konieczności.

Zakaz działalności w szkole organizacji „promujących zagadnienia związane z seksualizacją dzieci” przyjął w czwartek sejm, przekazując do dalszych prac w parlamencie ustawę znaną jako Lex Czarnek 3.0. Poprzednie dwie ustawy, znane jako Lex Czarnek, zawetował prezydent Duda.

„Nie będę brała udziału w tym krindżu” napisała w mediach społecznościowych Marianna Szrajber, celebrytka, żona ministra Łukasza Szrajbera z PiS. Była to reakcja na wiadomość, że sąd okręgowy zarejestrował partię Mam Dość 2023, jednak bez pomysłodawczyni w zarządzie.

11.08.2023
toksyczne odpady

W różnych miejscach Polski odkrywane są nielegalne składowiska odpadów. W czwartek policja odkryła 620 ton odpadów, składowanych na Opolszczyźnie. Najgłośniejsze było zaś odkrycie w lipcu składowisk toksycznych odpadów, pochodzących z produkującej trotyl państwowej firmy Nitro-Chem, należącej do Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

„umierały, umierają i umierać będą”
Po skandalu z użyciem i podaniem do publicznej wiadomości przez ministra Adama Niedzielskiego poufnych i wrażliwych danych medycznych lekarza (dane zostały ministrowi przekazane przez komunikator Whatsapp), minister został odwołany ze stanowiska. Na jego miejsce prezydent powołał Katarzynę Sójkę, mało znaną dotychczas posłankę. Media przypomniały o słowach posłanki z czerwca 2023 w dyskusji na temat konsekwencji zmian w prawie aborcyjnym: „Kobiety niestety umierały, umierają i umierać będą, bo to się zdarza. Błędy lekarskie niestety były, są i będą, bo też niestety się zdarza”.

***
Tymczasem prezydent Andrzej Duda ogłosił termin wyborów parlamentarnych oraz referendum na temat relokacji migrantów w UE. Odbędą się one 15 października. Decyzja prezydenta została ogłoszona wpisem na portalu X, dawniej znanym jako Twitter.

Jednocześnie z wyborami do sejmu i senatu odbędzie się referendum, które pierwotnie dotyczyć miało relokacji migrantów w ramach Unii Europejskiej. W piątek 11 sierpnia prezes PiS Jarosław Kaczyński ogłosił na partyjnym profilu na Facebooku pierwsze pytanie, dotyczące poparcia dla wyprzedaży państwowych przedsiębiorstw. Kolejne pytania mają być ogłaszane w nadchodzących dniach.

30.06.2023
stan wyjątkowy
W środę 28 czerwca odbyło się nadzwyczajne posiedzenie rządu, na którym zapadły decyzje o wzmocnieniu granicy z Białorusią. W tym kontekście opozycja zaczęła mówić o możliwym wprowadzeniu stanu wyjątkowego na terenie wschodnich powiatów, co mogłoby oznaczać przełożenie wyborów parlamentarnych z jesieni na 2024 rok.
Pogłoski o ewentualnym wprowadzeniu stanu wyjątkowego zdementował prezydent Andrzej Duda.




23.06.2023
wicepremier Kaczyński; Reset; Sasinada; Szkło Kontaktowe; mały i duży zarząd

21 czerwca do rządu ponownie wszedł lider Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński. Wiązało się to z rezygnacją czterech wicepremierów, którzy pozostali jednak na stanowiskach ministerialnych, natomiast w rządzie jest teraz jeden wicepremier, bez jasno określonego zakresu obowiązków.

„Reset” to tytuł serialu produkcji TVP, opowiadającego o tzw. resecie w relacjach polsko-rosyjskich za czasów rządu PO z Donaldem Tuskiem na czele. O filmie zrobiło się głośno po tym, jak o manipulację ich wypowiedziami oskarżyli twórców filmu znani analitycy do spraw Rosji.

W tym tygodniu w mediach pojawiło się ponownie słowo „Sasinada”, niegdyś użyte w kontekście organizowanych przez wpływowego polityka PiS Jacka Sasina tzw. wyborów kopertowych. Tym razem dotyczyło otwarcia Igrzysk Europejskich, za których przygotowanie odpowiadał pełnomocnik rządu i Minister Aktywów Państwowych Sasin. Ministra oraz prezydenta Dudę wygwizdano podczas ceremonii.

„Szkło Kontaktowe” to tytuł znanego programu satyrycznego w TVN24, który wzbudził ostatnio kontrowersje oraz stracił kilku współpracowników. Zdaniem niektórych komentatorów w Polsce nastają ponure czasy dla satyry, w związku z rodzimą wersją cancel culture.

Mały i duży zarząd to pojęcia, które pojawiły się w pierwszym od dymisji ze stanowiska wiceministra Funduszy i Polityki Regionalnej wywiadzie, udzielonym przez Jacka Żalka stacji TVN24. Polityk stwierdził, że funkcjonowanie w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) małego i dużego zarządu kojarzy mu się ze zorganizowaną grupą przestępczą.

16.06.2023
referendum o uchodźcach; sprawiedliwość społeczna; absolutorium budżetowe; „urojona rzeczywistość”; „gryzienie trawy”

Referendum o uchodźcach stanie się zapewne głównym tematem wyborczym Zjednoczonej Prawicy. Sprawa dotyczy propozycji mechanizmu relokacji uchodźców, uzgodnionego przez ministrów spraw wewnętrznych UE. Zdaniem opozycji, prezesowi PiS brakuje pomysłów na kampanię wyborczą.

Nad brakiem sprawiedliwości społecznej w kontekście orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie kredytów hipotecznych, udzielonych we frankach szwajcarskich, zastanawiał się w tym tygodniu prezes Związku Banków Polskich. W czwartek 15 czerwca TSUE wydał długo oczekiwane orzeczenie, decydujące o tym, że banki nie będą mogły domagać się od kredytobiorców wynagrodzenia za korzystanie z pożyczonych pieniędzy.

Po raz pierwszy od 1989 roku kolegium Najwyższej Izby Kontroli negatywnie oceniło wykonanie w poprzednim roku budżetu i odmówiło przyznania rządowi absolutorium.

O urojonej rzeczywistości mówił, w kontekście protestów społecznych po śmierci 33-letniej Doroty w szpitalu w Nowym Targu, prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński. W tym tygodniu zachęcił także polityków prawicy, żeby „gryźli trawę”, bo zaangażowanie w kampanię wyborczą będzie wpływało na przydział miejsc na listach wyborczych.

9.06.2023
#anijednejwiecej

W tym tygodniu powróciło niestety hasło „Ani jednej więcej”, które pojawiło się po zakwestionowaniu przez Trybunał Konstytucyjny tzw. kompromisu aborcyjnego, który dopuszczał przerwanie ciąży w trzech przypadkach. Ostatni raz to hasło było obecne w mediach jesienią 2021, po śmierci 30-letniej Izabeli z Pszczyny, która zmarła w wyniku wstrząsu septycznego po tym, jak lekarze zwlekali z zakończeniem ciąży. Tym razem hasło pojawiło się na protestach Strajku Kobiet w reakcji na śmierć 33-letniej Doroty z Bochni, której po odejściu wód płodowych lekarze z Nowego Targu kazali leżeć z nogami w górze, aby „wody mogły z powrotem napłynąć”. Kobieta zmarła na sepsę.

2.06.2023
środki zaradcze; marsz 4 czerwca; Szymon Marciniak

Najważniejszym tematem tygodnia pozostaje uchwalona z ubiegłym tygodniu i podpisana w poniedziałek przez prezydenta Dudę ustawa o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007–2022, zwana w skrócie Lex Tusk. Wśród wielu jej zapisów uwagę mediów przyciągnął termin „środki zaradcze”, które mają być stosowane w przypadku stwierdzenia wpływów rosyjskich na działalność osób, wobec których Komisja przeprowadzi postępowanie. Ustawa została skrytykowana przez opozycję, prawników i naukowców jako niekonstytucyjna i niezgodna z zasadami demokratycznego państwa prawnego.

W następstwie wejścia w życie Lex Tusk wielu nowych uczestników zyskał najprawdopodobniej marsz opozycji, mający się odbyć 4 czerwca, w rocznicę pierwszych, częściowo wolnych, wyborów w 1989 roku. Swoją obecność potwierdzili m.in. liderzy Trzeciej Drogi, Szymon Hołownia i Władysław Kosiniak-Kamysz, którzy pierwotnie mieli obchodzić rocznicę gdzie indziej.

Najnowszym tematem jest oczekiwana decyzja UEFA w sprawie Szymona Marciniaka, jednego z najlepszych na świecie sędziów piłkarskich, który 10 czerwca ma poprowadzić finał Ligi Mistrzów UEFA. Antyfaszystowskie stowarzyszenie Nigdy Więcej ustaliło, że sędzia Marciniak wziął udział w konferencji Everest, na którą zaprosił go Sławomir Mentzen, polityk Konferederacji. Mentzen zyskał rozgłos dzięki publicznemu zaprezentowaniu swojego radykalnego programu „pięciu punktów”: „Jesteśmy przeciwko Żydom, gejom, aborcji, podatkom i Unii Europejskiej”.

25.05.2023

Cud w Parczewie
16 maja o Parczewie zrobiło się głośno, po tym jak gruchnęła wieść o zauważonej na korze jednego z drzew twarzy w aureoli: jedni są zdania, że to Jezus, inni – że Maryja. Do miasta zaczęli z całej Lubelszczyzny zjeżdżać wierni, natomiast Kościół odciął się od sprawy.

Lex Tusk
Obecnie w parlamencie procedowany jest projekt ustawy o powołaniu komisji weryfikacyjnej do badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne RP w latach 2007-22. Projekt został odrzucony przez Senat i sejmową komisję administracji i spraw wewnętrznych oraz skrytykowany przez ekspertów, jako autorytarny i naruszający fundamenty konstytucyjne. Na mocy decyzji komisji weryfikacyjnej możliwe będzie nałożenie zakazu pełnienia funkcji publicznych przez 10 lat, co wydaje się wymierzone w Donalda Tuska (stąd nazwa) oraz opozycję, a także wszelkie osoby niewygodne dla władzy, w tym sędziów i dziennikarzy. Głosowanie w Sejmie odbędzie się najprawdopodobniej w piątek 26 maja.

Wyścigi słoni
Jeszcze przed wakacjami wejść może w życie zakaz wyprzedzania się na drogach szybkiego ruchu tzw. tirów, czyli dużych pojazdów ciężarowych. Pojazdy te często się wyprzedzają jadąc ze zbliżoną prędkością, co wstrzymuje ruch na lewym pasie i powoduje niebezpieczne sytuacje na drodze.

19.05.2023
rakieta pod Bydgoszczą; 800plus; Trzecia Droga; bejba; bambik

W tym tygodniu, po części w związku z trwającą już kampanią wyborczą, w mediach pojawiło się wiele nowych pojęć:
– W końcu kwietnia w lesie pod Bydgoszczą przechodzień znalazł szczątki pocisku rakietowego. Okazało się, że to szczątki rosyjskiej rakiety Ch-55, która wleciała w polską przestrzeń powietrzną 16 grudnia ub.r., miesiąc po wydarzeniach w Przewodowie, gdzie zginęły dwie osoby. Wiadomość o naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej i upadku rakiety nie została podana do publicznej wiadomości. Minister Obrony Narodowej Mariusz Błaszczak oskarżył Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych o nieprzekazanie stosownych informacji, czemu z kolei zaprzeczył Szef Sztabu Generalnego. Sprawę pogarsza fakt, że na terenie Polski zaginął ostatnio nieznany obiekt, który wleciał z terenu Białorusi, prawdopodobnie jakiś rodzaj balonu, a w okolicy lotniska Chopina pilot lądującego samolotu zauważył nieznanego żółtego drona, przypominającego szybowiec. Lotnisko zostało zamknięte na 30 minut.
– Podczas konwencji PiS prezes Jarosław Kaczyński ogłosił, że od nowego roku 500plus zostanie zwiększone do 800plus.
– Trzecia Droga to nazwa, pod którą do wyborów pójdą Polska 2050 Szymona Hołowni i Polskie Stronnictwo Ludowe Władysława Kosiniaka-Kamysza. Oznacza to ostateczną rezygnację ze wspólnej listy wyborczej opozycji.
– Reprezentująca Polskę Blanka wzięła udział w finale Eurowizji, zajmując ostatecznie 19. miejsce z piosenką „Solo”, której refren według internautów brzmi: „bejba, ic kajna krejza”.
– Podczas spotkania w Słupsku Donald Tusk nazwał premiera Morawieckiego „bambikiem”. Określenie to zostało wymyślone przez graczy w Fortnite i oznacza nieudacznika.

12.05.2023
NCBiR

W tym tygodniu w mediach pełno jest doniesień o tym, co dzieje się w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR lub NCBR). NCBiR to powstała w 2007 roku agencja wykonawcza rządu, mająca wspierać innowacyjność i konkurencyjność polskiej gospodarki. 
Od lutego br. media donoszą o „aferze NCBiR”. Prokuratura wszczęła wówczas śledztwo w sprawie nieprawidłowości przy przeprowadzeniu konkursu na innowacje cyfrowe. Do Centrum weszli także funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) oraz kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli (NIK). Kilka dni temu kontrolę zaczął także OLAF, unijny urząd ds. zwalczania nadużyć finansowych. W tym przypadku chodzi o podejrzenie wielomilionowych wyłudzeń na tzw. firmy-słupy.
Sprawa jest politycznie istotna dlatego, że w ramach umowy koalicyjnej NCBiR przypadło środowisku Partii Republikańskiej Adama Bielana. Nadzór nad Centrum sprawował Jacek Żalek, wiceminister w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, który podał się do dymisji w marcu br. po ujawnieniu nieprawidłowości.

5.05.2023
majówka

W tym tygodniu słowem odmienianym przez wszystkie przypadki jest majówka, czyli seria wolnych dni, związana ze Świętem Pracy (1 maja), Świętem Konstytucji 3 Maja 1791 roku oraz pobliskimi weekendami. Spora część społeczeństwa dodatkowo bierze urlop na dni pomostowe, zwłaszcza 2 maja, czyli Dzień Flagi. W tym roku wiele osób zrobiło sobie przerwę tygodniową, biorąc trzy dni wolnego. Z majówką związany jest także popularny, nieoficjalny, konkurs w mediach społecznościowych na tzw. paragony grozy, dokumentujące absurdalnie zawyżone ceny w popularnych kurortach.

28.04.2023
„Królewska ASP” i inne zmiany nazw

W tym tygodniu media doniosły o kilku zmianach nazw.

Decyzją Senatu uczelni, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie zmieni nazwę i stanie się Królewską Akademią Sztuk Pięknych. Będzie to co najmniej druga instytucja, która przyjmie tytuł „królewskiej”, mimo że ostatni król Rzeczypospolitej abdykował w 1795 roku. Pierwszą jest Polska Opera Królewska, utworzona w 2017 roku decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Po kilku latach przerwy uroczyście otwarte zostało lotnisko w Radomiu (wcześniej Port Lotniczy Radom), oficjalnie znane teraz jako Port Lotniczy Warszawa-Radom im. Bohaterów Radomskiego Czerwca 1976 roku. Ma znacząco odciążyć port lotniczy Chopina oraz nieistniejący jeszcze Centralny Port Komunikacyjny (CPK). Z okazji otwarcia uruchomiono także połączenie autobusowe między lotniskiem Chopina i lotniskiem Warszawa-Radom (czas przejazdu to ok. 1,5 godziny).

Współrządząca Polską partia Zbigniewa Ziobry, Solidarna Polska, podczas kongresu 3 maja zmieni nazwę na „Suwerenna Polska”.

21.04.2023
zboże techniczne

W tym tygodniu często w polskich mediach omawiano kwestię tranzytu zboża z Ukrainy przez sąsiadujące z nią kraje UE. Było to następstwem wprowadzenia przez rządy Polski, Węgier i Słowacji embarga na produkty spożywcze z Ukrainy, bez konsultacji z partnerami z UE i Komisją Europejską. Problemem było zalanie rynków tych krajów przez ukraińskie zboże, kukurydzę i rzepak, które – zamiast przechodzić tranzytem na rynki światowe – w jakiejś części zostawało na rynkach lokalnych. W tym kontekście pojawił się, nieistniejący wcześniej, termin „zboże techniczne”, czyli przeznaczone do spalania w elektrowniach lub do produkcji biopaliw. Podlega ono znacznie mniej surowym kontrolom na granicy niż zboże spożywcze. Okazało się jednak, że nieuczciwi przedsiębiorcy skorzystali z tej furtki, zmieniając przeznaczenie zboża na paszowe lub spożywcze. Niekontrolowany import zbóż z Ukrainy doprowadził także do znacznego spadku ich cen, poniżej kosztów produkcji, i wyczerpania możliwości ich składowania, ponieważ rolnicy czekają na wzrost cen.



29.03.2023
„babciowe”

W trwającej kampanii wyborczej przed jesiennymi wyborami parlamentarnymi partie starają się przyciągnąć wyborców obietnicami rozmaitych programów czy świadczeń, które zamierzają wprowadzić po wygranych wyborach.
Podczas ubiegłotygodniowego spotkania z mieszkańcami Częstochowy lider Koalicji Obywatelskiej (KO) Donald Tusk przedstawił projekt „babciowego”, tj. dopłat dla matek powracających na rynek pracy po urodzeniu dziecka. Zdaniem Tuska świadczenie to, które miałoby wynosić 1500 zł miesięcznie do ukończenia przez dziecko 3. roku życia, ma rozwiązać problem opieki nad małym dzieckiem, dotyczący około połowy młodych matek. Pieniądze byłby przeznaczone na pokrycie kosztu zapewnienia opieki nad dzieckiem przez wykwalifikowany personel lub przez członków rodziny – stąd „babciowe”.
Projekt KO został skrytykowany przez koalicję rządzącą, której zdaniem jest to tylko inne przedstawienie już istniejącego wsparcia dla rodzin.
Inni krytycy zwrócili uwagę na niemerytoryczny charakter propozycji Tuska oraz utrwalanie
stereotypów płciowych.

24.03.2023
wspólna lista

Jesienią 2023 roku w Polsce mają się odbyć wybory parlamentarne – dokładny termin zostanie
wyznaczony w sierpniu. Podział mandatów zostanie, zgodnie z ordynacją wyborczą, wyliczony
metodą d’Hondta, premiującą duże ugrupowania. W związku z tym w mediach co chwilę publikowane są sondaże.
Podstawowym pytaniem jest to o możliwość wystawienia wspólnej listy całej opozycji (Koalicja Obywatelska – KO, Lewica plus ewentualnie Polska 2050 i Polskie Stronnictwo Ludowe – PSL), bez Konfederacji. W opublikowanych w tym tygodniu wynikach dużych badań opinii publicznej nie ma oczywistego wskazania, co będzie bardziej opłacalne: w jednym powołanie jednej listy ma sens i daje opozycji większość w Sejmie, w drugim korzystniej dla partii opozycyjnych wypada podział na dwa bloki KO z Lewicą i Polska 2050 z PSL.
Tymczasem w tym tygodniu Polska 2050 zanotowała spory spadek w sondażach, zaś w siłę rośnie
Konfederacja, która nie wyklucza wejścia po wyborach w koalicję (zapewne z Prawem i Sprawiedliwością). Na dodatek okazuje się, że z czysto finansowego punktu widzenia mniejszym partiom może się najbardziej opłacać start zupełnie odrębny.

17.03.2023
„winna udzielenia pomocy”

Sąd okręgowy Warszawa-Praga skazał Justynę Wydrzyńską, działaczkę Aborcyjnego Dream Teamu, na osiem miesięcy ograniczenia wolności za udostępnienie tabletek poronnych kobiecie, która prosiła o pomoc i sygnalizowała, że jest w przemocowym związku. Kobieta miała już jedno dziecko, była w drugiej ciąży, a partner uniemożliwił jej wyjazd do Niemiec w celu dokonania aborcji. Tabletek ostatecznie nie użyła, ponieważ zabrała je policja wezwana przez partnera. Justyna Wydrzyńska skomentowała, że została skazana za pomoc w aborcji, a w zasadzie skazana za pomoc.
Od października 2020 roku i wyroku Trybunału Konstytucyjnego, którym kieruje Julia Przyłębska,
Polska, obok Malty, ma najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczące przerywania ciąży w Europie.
Składowi orzekającemu w sprawie J. Wydrzyńskiej przewodniczyła „neosędzia”, którym to mianem określani są sędziowie powołani przez zreformowaną w 2017 roku Krajową Radę Sądownictwa (neo-KRS).
W dniu ogłoszenia wyroku, przewodnicząca składu została, decyzją ministra sprawiedliwości
Zbigniewa Ziobry, delegowana do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

10.03.2023
„Wojtyła wiedział”

Papież Jan Paweł II (JP2), jeszcze jako arcybiskup Karol Wojtyła, wiedział o wykorzystywaniu seksualnym dzieci przez księży i podejmował decyzje prowadzące do zatuszowania problemu, co pokazał w swoim reportażu „Franciszkańska 3” Marcin Gutowski z „Czarno na białym”, programu w telewizji TVN24.
O sprawie napisał wcześniej także holenderski dziennikarz Ekke Overbeek, autor książki „Maxima culpa. Jan Paweł II wiedział”.
Doniesienia te wzbudziły oburzenie po prawej stronie sceny politycznej. Premier Mateusz Morawiecki zmienił swoje zdjęcia profilowe w mediach społecznościowych na grafikę z JP2, na Pałacu Prezydenckim w Warszawie został wyświetlony portret papieża, a w czwartek 9 marca Sejm przyjął, głównie głosami Zjednoczonej Prawicy, uchwałę w sprawie „ochrony dobrego imienia św. Jana Pawła II”. Wieczorem w publicznej telewizji TVP wystąpiła z orędziem marszałek Sejmu Elżbieta Witek, która stwierdziła: „niezależnie o tego, w co wierzymy i jakie mamy poglądy, są dla nas wspólne insygnia tożsamości. Jest nasz orzeł biały, nasza biało-czerwona flaga, obraz Matki Boskiej Częstochowskiej i portret Jana Pawła II”.

2.03.2023
Jann, Blanka i Eurowizja

W niedzielę 26 lutego w studiu TVP odbyły się wybory reprezentantki / reprezentanta Polski na 67. konkurs Eurowizji.
Jeszcze przed niedzielnymi występami kontrowersje wzbudziła dopuszczona do udziału Ahlena z piosenką „Booty”. W niedzielny wieczór spora część fanów była zaś zbulwersowana wyborem jury, na czele którego stała Edyta Górniak. Jurorzy zdecydowali o tryumfie Blanki, podczas gdy zdaniem fanów w studio oraz głosujących przez internet widzów TV wygrać powinien Jann, który zaprezentował dużo ciekawszy utwór, a na dodatek lepiej go wykonał. Wokół wyboru Blanki narosło wiele niedopowiedzeń, jednak ostatecznie to ona będzie reprezentowała Polskę w konkursie finałowym w Liverpoolu.

18.02.2023
frankowicze
W tym tygodniu w Polsce znów głośno zrobiło się o frankowiczach, czyli ludziach posiadających kredyty hipoteczne we franku szwajcarskim.
Kredyty we frankach cieszyły się wielką popularnością kilkanaście lat temu. Od tamtej pory polskie sądy wielokrotnie orzekały, że takie umowy kredytowe zawierały wiele klauzul niedozwolonych.
Ostatnio zaś Rzecznik Generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał opinię niekorzystną dla banków. Opinie Rzeczników nie są wiążące, ale często pokrywają się z tym, co później ogłasza Trybunał.
W rezultacie kursy giełdowe banków mocno spadły.

3.02.2023
willa+
„Willa plus” to nazwa nadana przez media konkursom na dotacje dla organizacji pozarządowych, nawiązująca do sztandarowego programu rządu: 500+.
Konkursy przeprowadziło Ministerstwo Edukacji i Nauki, a rozstrzygający głos miał minister Przemysław Czarnek.
Łączna kwota dofinansowania wyniosła 170 milionów złotych. Znacząca część środków trafiła do organizacji związanych z partią rządzącą, a zostały one przeznaczone na zakup często luksusowych nieruchomości, w tym kilku willi w Warszawie.

29.01.2023
WOŚP
W niedzielę 29 stycznia odbywa się 31. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. „Dyrygentem” jest jak co roku Jurek Owsiak. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy to fundacja, która przez cały rok zbiera fundusze, a następnie kupuje sprzęt medyczny dla szpitali. Znakiem Orkiestry jest czerwone serce, które dostają wpłacający. Znajduje się ono także na zakupionym przez fundację sprzęcie. Wolontariusze Orkiestry co roku zbierają na inny cel, w tym roku to jest walka z sepsą.

20.01.23
hiszpańscy nurkowie
W ubiegły weekend zatrzymano na Bałtyku trzech obywateli Hiszpanii, których łódź straciła sterowność. Mężczyźni wyjaśnili policji, że szukają bursztynu. Zostali wylegitymowani i puszczeni wolno.
Obecnie trwają postępowania wyjaśniające, dlaczego policja pozwoliła Hiszpanom na opuszczenie kraju, mimo że nurkowali nocą, z nieoświetlonej łodzi, bez zezwolenia, za to w pobliżu infrastruktury krytycznej.

13.01.2023
ustawa wiatrakowa
W tym tygodniu wyciągnięto z sejmowej zamrażarki ustawę dotyczącą budowy elektrowni wiatrowych, zwaną ustawą wiatrakową. A to z powodu wymogów Komisji Europejskiej.
Aby mieć jakiekolwiek szanse na unijne pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy, rząd musiał przyjąć nową ustawę o Sądzie Najwyższym oraz właśnie ustawę wiatrakową. Pomimo sporów wewnątrz koalicji rządowej oraz wśród opozycji, obie ustawy skierowano do prac w komisjach.

3.12.2022
bezkarność+
Sejm przyjął w tym tygodniu ustawę potocznie nazywaną „bezkarność plus”. Nazwa nawiązuje do sztandarowego programu rządu, 500+, czyli dopłat na dzieci. Oficjalnie jest to ustawa o zaniechaniu ścigania za niektóre czyny związane z organizacją wyborów kopertowych w 2020 roku.
Chodzi o wybory prezydenckie, które w związku z pandemią miały się odbyć poprzez głosowanie korespondencyjne. Ustawa uwalnia od winy około 270 samorządowców, którzy zdecydowali się przekazać Poczcie Polskiej spisy wyborców. Poczta nie była wówczas upoważniona do otrzymania takich spisów; czyn ten był zatem nielegalny. Wybory ostatecznie się nie odbyły. Koszt całej operacji wyniósł ponad 70 milionów złotych.

25.11.2022
prankster
Polski prezydent Andrzej Duda padł ofiarą rosyjskich pranksterów. W dniu upadku rakiety w Przewodowie zadzwonił do niego rzekomo prezydent Francji Emmanuel Macron. Rozmowa odbyła się po angielsku.
Okazało się jednak, że był to prank, a rozmówcami byli rosyjscy komicy o pseudonimach Wowan i Lexus. Słowa „prank” i „prankster” są zaczerpnięte z języka angielskiego.
“Prankster” oznacza dowcipnisia, który nabiera (czyli „wkręca”) rozmówcę, podszywając się pod kogoś innego, często pod znaną osobę. Nagranie rozmowy prezydenta z pranksterami zostało wykorzystane w rosyjskich mediach, wpisując się w politykę informacyjną Rosji.
Zdaniem wielu komentatorów, rosyjscy pranksterzy korzystają ze wsparcia aparatu państwa rosyjskiego. Wkręcili już wielu zachodnich polityków, jednak polskiemu prezydentowi taka sytuacja zdarzyła się po raz drugi. Kancelaria Prezydenta najpierw broniła się, że Andrzej Duda się zorientował, że nie rozmawia jednak z prezydentem Francji, i zakończył rozmowę. Potem ogłoszono, że doszło do naruszenia procedur przyjętych po pierwszej sytuacji tego rodzaju, a wobec winnych zostaną wyciągnięte konsekwencje.

18.11.2022
Artykuł 4.
W Polsce często mówiło się w tym tygodniu o Artykule 4. Paktu Północnoatlantyckiego.
Artykuł 4. przewiduje konsultacje między członkami NATO, kiedy jeden z nich uzna, że zagrożona jest jego integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo. Działanie na podstawie Artykułu 4. oznacza, że Sojusz zaczyna się bacznie przyglądać sytuacji.
We wtorek 15 listopada na okolice przygranicznej wsi Przewodów spadł pocisk rakietowy produkcji rosyjskiej, zabijając dwie osoby. Polski rząd i wojsko długo nie informowały społeczeństwa o tym, co się stało. Pierwsze informacje zaczęły spływać z USA. Nie było wiadomo, kto wystrzelił pocisk. Rzecznik rządu informował wówczas, że Polska rozważa uruchomienie Artykułu 4. Artykuł ten był wcześniej uruchamiany na wniosek Polski po aneksji Krymu w 2014 roku i po wybuchu obecnej fazy wojny 24 lutego.
Ostatecznie tym razem z tej możliwości nie skorzystano, a według informacji oficjalnych pocisk został wystrzelony przez ukraińską obronę przeciwlotniczą w kierunku rosyjskiej rakiety.W Polsce często mówiło się w tym tygodniu o Artykule 4. Paktu Północnoatlantyckiego.

11.11.2022
dawać w szyję
W tym tygodniu w Polsce mówi się o słowach prezesa PiS o „dawaniu w szyję”.
„Dawać w szyję” to potoczne określenie picia dużych ilości alkoholu. Posłużył się nim prezes Prawa i Sprawiedliwości na spotkaniu z sympatykami partii w Ełku. Zapytany o dalsze wsparcie dla rodziny, Jarosław Kaczyński powiedział, że Polki nie rodzą dzieci, bo do 25. roku życia „dają w szyję”, pijąc tyle samo, co ich rówieśnicy.
Zdaniem prezesa PiS mężczyzna, aby się uzależnić od alkoholu, musi pić przeciętnie przez 20 lat, zaś kobiecie wystarczą dwa.
Stwierdzenie o dawaniu w szyję odbiło się szerokim echem zarówno w Polsce, wśród polityków i celebrytów, jak i w Europie i na świecie.
Wskaźnik urodzeń w Polsce jest obecnie niższy od średniej unijnej i spada. Od decyzji Trybunału Konstytucyjnego w 2020 roku Polska ma jedne z najbardziej restrykcyjnych na świecie przepisów regulujących dostęp do aborcji.

5.11.22
Obwód Królewiecki
W następstwie ogromnej popularności internetowego żartu na temat przyłączenia Obwodu Kaliningradzkiego do Czech pod nazwą Královec, także w Polsce pojawiły się głosy, że warto byłoby zastąpić Kaliningrad dobrze znaną, historyczną nazwą Królewiec.
Nazwa Kaliningrad upamiętnia bolszewickiego polityka Michaiła Kalinina, współodpowiedzialnego za wiele zbrodni stalinowskich. Jego podpis jest między innymi na decyzji o zamordowaniu polskich oficerów w Katyniu.
Nazwa Obwodu pojawia się w polskich mediach także w kontekście decyzji ministra obrony o budowie na granicy zapory, podobnej do tej na granicy z Białorusią. Ma ona zapobiegać przedostawaniu się na teren Polski imigrantów, którzy mogą napłynąć do Obwodu po uruchomieniu połączeń lotniczych z krajami Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu.

29.10.2022
Lex Czarnek
Do Sejmu wpłynęła nowa wersja kontrowersyjnej ustawy radykalnie reformującej polską edukację. Potocznie nazywa się ją “lex Czarnek”, od nazwiska ministra edukacji, Przemysława Czarnka.
Pierwsza wersja ustawy została zawetowana przez prezydenta Andrzeja Dudę w marcu. Wersja obecna, “lex Czarnek 2.0”, została zgłoszona jako projekt poselski, niewymagający konsultacji społecznych. Zawiera przepisy zmniejszające autonomię szkół, wzmacnia rolę kuratorów i nakłada poważne ograniczenia na system edukacji domowej.

21.10.2022
repolonizacja
Repolonizacja to określenie na postulowane przez polityków przejęcie przez polski kapitał dużych firm. W 2015 roku były to banki, a obecnie mówi się o dużych sieciach handlowych. Chodzi o zagwarantowanie zbytu polskim producentom. Zdaniem prezesa partii Prawo i Sprawiedliwość, polski kapitał jest zawsze lepszy niż zagraniczny.

Related Content:

¿Teletrabajo? La postura y la ergonomia son clave NotebookLM’s Audio Overviews as a meeting preparation tool How to be a good guest in your B language. Dos and Don’ts of retour interpreting